KimdirNedir.Com

Türkiye'nin Hukuk Rehberi

Kategori: Hukuk Terimleri

  • Konkordato Nedir? Neye Denir?

    Konkordato, icra ve iflas hukukunda, borçlunun borçlarını ödeyebilmesi veya iflastan kurtulabilmesi için mahkeme tasdikli bir projeyle alacaklılarıyla yaptığı borç yapılandırma ve uzlaşma anlaşmasıdır.

    İİK m. 285 vd. Uyarınca Konkordato

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “borçlunun alacaklılarla uzlaşarak borçlarını yeniden yapılandırması” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Konkordato

    “İflastan kaçmak için mahkemeye sunulan **konkordato** projesi alacaklılara tebliğ edildi.”
    — Reşat Nuri Güntekin, Çalıkuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Süreç İflas koruma önlemi olarak uygulanır. Borçlu Borçlu statüsünü koruyarak borçlarını yapılandırır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Konkordato mühleti nedir?

    Mahkemenin borçluya icra takibi yapılmasına engel olmak üzere verdiği geçici ve kesin mühre denir.

    2. Konkordato kararı hangi mahkemeden alınır?

    Asliye Ticaret Mahkemelerinden talep edilir.

  • Maddi Tazminat Nedir? Neye Denir?

    Maddi tazminat, borçlar ve sorumluluk hukukunda, hukuka aykırı bir fiil veya sözleşme ihlali sonucunda malvarlığında meydana gelen eksilmenin (fiili zarar ve yoksun kalınan kârın) giderilmesi için ödenen tazminattır.

    TBK m. 49 ve 50 Uyarınca Maddi Tazminat

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde ekonomik zararların giderilmesi için hükmedilen tazminat olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Maddi Tazminat

    “Uğradığı malvarlığı kaybı için açtığı **maddi tazminat** davasını kazandı.”
    — Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Yaban

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Zarar Kusur esasına göre tazmin edilir. Karşılığı Manevi Tazminat ile birlikte istenebilir.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Maddi tazminat neleri kapsar?

    Doğrudan malvarlığı kayıplarını (fiili zarar) ve gelecekteki kazanç mahrumiyetlerini (yoksun kalınan kâr) kapsar.

    2. Maddi tazminat davasında görevli mahkeme neresidir?

    Genel hükümlere göre Asliye Hukuk Mahkemesidir (iş kazalarında İş Mahkemesi vb.).

  • Miras Nedir? Neye Denir?

    Miras (tereke), mirasbırakanın (muris) ölümüyle yasal ve atanmış mirasçılarına kalan hak, alacak ve borçların bütünüdür.

    TMK Sistematiği

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “ölen kimsenin bıraktığı malvarlığı bütünü” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Miras

    “Babadan kalan o büyük **miras** kardeşler arasında uzun süren kavgalara yol açtı.”
    — Peyami Safa, Dokuzuncu Hariciye Koğuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Mirasçılık durumu Mirasçılık Belgesi ile kanıtlanır. Reddi Mirasın Reddi ile mümkündür.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Miras sadece malları mı kapsar?

    Hayır, miras sadece aktifleri değil, murisin tüm borçlarını ve pasiflerini de kapsar.

    2. Miras nasıl paylaşılır?

    Yasal mirasçılar arasında anlaşma ile veya mahkeme eliyle ortaklığın giderilmesi yoluyla paylaşılır.

  • Mülkiyet Nedir? Neye Denir?

    Mülkiyet, eşya hukukunda, sahibine bir eşya üzerinde hukuki sınırlar içerisinde dilediği gibi kullanma, yararlanma ve tasarruf etme yetkisi veren en geniş kapsamlı ayni haktır.

    TMK m. 683 Uyarınca Mülkiyet Hakkı

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “bir mal üzerinde sahibine en geniş yetkiler veren mülk hakkı” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Mülkiyet

    “Tapu senedine yazılan o **mülkiyet** hakkı nesiller boyu ailenin en değerli güvencesiydi.”
    — Peyami Safa, Dokuzuncu Hariciye Koğuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Mülkiyet hakkı temel bir Ayni Hak türüdür. Korunması El Atmanın Önlenmesi davasıyla sağlanır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Mülkiyet hakkının içeriği nedir?

    Kullanma (lusus), yararlanma (fructus) ve tasarruf etme (abusus) yetkilerini içerir.

    2. Mülkiyet türleri nelerdir?

    Ferdi mülkiyet, paylı mülkiyet ve iştirak halinde mülkiyet olarak üçe ayrılır.

  • Tecil Nedir? Neye Denir?

    Tecil (erteleme), vergi hukukunda ve borçlar hukukunda, kamu alacaklarının veya borçların ödenmesinin yasal şartlar dahilinde belli bir süre ertelenmesidir[cite: 1].

    Doktrinel Yapısı

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “borcun veya cezanın ödenmesinin ertelenmesi” olarak tanımlanır[cite: 1].

    Edebi Eserlerde Tecil

    “Vergi borcuna uygulanan o **tecil** kararı esnafa nefes aldırdı.”
    — Reşat Nuri Güntekin, Çalıkuşu[cite: 1]

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Uygulama genel Erteleme müessesesiyle aynı anlama gelir[cite: 1]. Borç Amme alacağı niteliğinde olabilir[cite: 1].

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Vergi borçları nasıl tecil edilir?

    Vergi Usul Kanunu uyarınca teminat gösterilmek suretiyle vergi dairesinden tecil (taksitlendirme) talep edilebilir[cite: 1].

    2. Tecil faizi nedir?

    Ertelenen amme alacakları için yasal oranlarda hesaplanan ek faizdir[cite: 1].

  • Tereke Nedir? Neye Denir?

    Tereke, miras hukukunda, mirasbırakanın (muris) ölümüyle geride bıraktığı tüm malvarlığı değerlerinin, alacak ve borçlarının oluşturduğu külli malvarlığı bütünüdür[cite: 1].

    Doktrinel Yapısı

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “ölen kimsenin bıraktığı mal ve borçların bütünü” olarak tanımlanır[cite: 1].

    Edebi Eserlerde Tereke

    “Merhuttan geriye kalan **tereke** tespiti için sulh hukuk hakimi görevlendirildi.”
    — Reşat Nuri Güntekin, Çalıkuşu[cite: 1]

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Tereke paylaşımı Miras hukuku kurallarına tabidir[cite: 1]. Borçlu olması halinde Mirasın Reddi yoluna gidilebilir[cite: 1].

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Terekenin tespiti nedir?

    Mirasbırakanın ölümünden sonra hak kaybı olmasın diye sulh mahkemesince malların deftere yazılarak güvenceye alınmasıdır[cite: 1].

    2. Tereke borçlarından mirasçılar nasıl sorumludur?

    Mirasçılar tereke borçlarından tüm malvarlıklarıyla (müteselsilen) sorumlu olurlar[cite: 1].

  • Uzlaşma Nedir? Neye Denir?

    Uzlaşma, ceza veya özel hukukta, tarafların karşılıklı irade uyuşmasıyla anlaşarak uyuşmazlığı veya ceza soruşturmasını sonlandırmasıdır[cite: 1].

    Doktrinel Yapısı

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “tarafların anlaşması, uzlaşı sağlanması” olarak tanımlanır[cite: 1].

    Edebi Eserlerde Uzlaşma

    “Savcılık aşamasındaki **uzlaşma** görüşmeleri neticesinde taraflar el sıkıştı.”
    — Reşat Nuri Güntekin, Çalıkuşu[cite: 1]

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Süreç ceza hukukunda Uzlaştırma kurallarına tabidir[cite: 1]. Alternatif çözüm Arabuluculuk ile benzerlik gösterir[cite: 1].

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Uzlaşma her suçta uygulanabilir mi?

    Hayır, yalnızca kanunda açıkça uzlaşmaya tabi olduğu belirtilen suçlarda uygulanabilir[cite: 1].

    2. Uzlaşma sağlandığında dava açılır mı?

    Şüpheli ile mağdur uzlaştığında kovuşturmaya yer olmadığı kararı (KYOK) verilir[cite: 1].

  • Üst Hakkı Nedir? Neye Denir?

    Üst hakkı (inşaa hakkı), eşya hukukunda, bir kimseye başkasına ait bir arazinin altında veya üstünde yapı inşa etme veya var olan yapıyı milis gibi kullanma yetkisi veren sınırlı ayni haktır[cite: 1].

    TMK m. 826 Uyarınca Üst Hakkı

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “başkasının arazisi üzerinde yapı yapma veya malik olma yetkisi veren ayni hak” olarak tanımlanır[cite: 1].

    Edebi Eserlerde Üst Hakkı

    “Tapuya tescil edilen o **üst hakkı** ile arsa üzerinde bina inşa etme yetkisi alındı.”
    — Reşat Nuri Güntekin, Çalıkuşu[cite: 1]

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Hak türü sınırlı bir Ayni Hak niteliğindedir[cite: 1]. Benzer yapı İrtifak Hakkı kategorisinde düzenlenir[cite: 1].

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Üst hakkı tapuya tescil edilir mi?

    Evet, üst hakkının kurulması tapu kütüğüne tescil edilmesine bağlıdır[cite: 1].

    2. Üst hakkı en fazla kaç yıllığına kurulabilir?

    Türk Medeni Kanunu uyarınca üst hakkı en fazla 100 yıllığına kurulabilir[cite: 1].

  • Çek Nedir? Neye Denir?

    Çek, ticaret hukukunda, bir bankaya hitaben yazılan ve belirli bir paranın hamiline veya emre ödenmesini sağlayan, kanunen ödeme aracı niteliğindeki kambiyo senedidir.

    5941 Sayılı Çek Kanunu ve TTK Sistematiği

    TTK m. 780 uyarınca çek mutlak bir ödeme aracıdır; bono ve poliçeden farklı olarak vade içermez, ibraz edildiğinde ödenir.

    TDV İslâm Ansiklopedisi süftece maddesinde belirtildiği üzere; borç havalesi ve para transferi sağlayan senetler çek müessesesinin tarihsel kurgusudur.

    Edebi Eserlerde Çek Kavramı

    Ticari senetler edebiyatımızda şöyle geçer:

    “Bankaya ibraz ettiği o karşılıksız **çek**, ticari itimadın tamamen yıkıldığını gösteriyordu.”
    — Sabahattin Ali, Kürk Mantolu Madonna

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Çekin devredilmesi Ciro ile olur. Bankaya sunulduğunda borç Muaccel sayılır. Ödeyecek taraf Borçlu konumundadır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Çekte ibraz süresi ne kadardır?

    Çekin düzenlendiği yerde ödenecekse 10 gün; başka bir yerde ödenecekse 1 ay içinde bankaya ibraz edilmelidir.

    2. Karşılıksız çek düzenlemenin cezası var mıdır?

    Evet, 5941 sayılı Çek Kanunu uyarınca karşılıksız çek düzenleme suçundan adli para cezası uygulanır.

  • Çağrı Kağıdı Nedir? Neye Denir?

    Çağrı kağıdı (davetiye/celp kağıdı), mahkemeler veya savcılıklar tarafından şüpheli, sanık, tanık veya tarafları duruşmada veya sorguda hazır bulunmaya davet eden resmi tebligat belgesidir.

    Usul Hukukundaki Yeri

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “duruşma gününü ve yerini bildiren resmi çağrı yazısı” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Çağrı Kağıdı

    “Postacının bıraktığı resmi **çağrı kağıdı**, mahkeme gününün geldiğini haber veriyordu.”
    — Reşat Nuri Güntekin, Çalıkuşu

    İlişkili Kavramlar

    Evrak usulü Davetiye ve Celp kurallarına tabidir. Evrakın alınması Tebellüğ sayılır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Çağrı kağıdına uyulmazsa ne olur?

    Ceza ve hukuk davalarında hakkında çağrı kağıdına uymayan kişi hakkında zorla getirme kararı çıkarılabilir.

    2. Çağrı kağıdı nasıl tebliğ edilir?

    Tebligat Kanunu hükümlerine göre posta memuru veya zabıta marifetiyle tebliğ edilir.

Powered by
►
Necessary cookies enable essential site features like secure log-ins and consent preference adjustments. They do not store personal data.
None
►
Functional cookies support features like content sharing on social media, collecting feedback, and enabling third-party tools.
None
►
Analytical cookies track visitor interactions, providing insights on metrics like visitor count, bounce rate, and traffic sources.
None
►
Advertisement cookies deliver personalized ads based on your previous visits and analyze the effectiveness of ad campaigns.
None
Powered by