Fesih, borçlar hukukunda, iş hukukunda ve ticaret hukukunda, sürekli bir borç ilişkisini veya sözleşmeyi taraflardan birinin tek taraflı irade beyanıyla geleceğe etkili olarak sona erdirmesi eylemidir.
Fesih Müessesesinin Fıkhi ve Pozitif Yapısı
Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “geçerli bir sözleşmenin geleceğe dönük olarak bozulması, hükümsüz kılınması” biçiminde açıklanır. İslâm borçlar hukukunda akitlerin bozulması fash veya ikâle (karşılıklı fesih) esaslarıyla düzenlenir.
TDV İslâm Ansiklopedisi fesih ve ikâle maddelerinde vurgulandığı üzere; akitte kusur veya ayıp ortaya çıktığında ya da haklı sebepler oluştuğunda akdin feshedilmesi tarafları zarardan koruyan yasal bir haktır.
Türk Borçlar Kanunu ve İş Kanunu Açısından Fesih
Fesih hakkı yenilik doğuran (inşai) bir haktır. İş Kanunu m. 18-25 uyarınca işleşmenin haklı nedenle feshi veya geçerli nedenle feshi kıdem tazminatı ve işe iade haklarını doğrudan şekillendirir.
Edebi Eserlerde Fesih Kavramı
Sözleşmelerin bozulması ve ayrılık edebiyatımızda şöyle geçer:
“İmzalanan o resmi **fesih** bildirimi, yıllardır süren ticari ortaklığın ve dostluğun nihai sonu demekti.”
— Peyami Safa, Dokuzuncu Hariciye Koğuşu
İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar
Sözleşmenin bozulması işlemi Akdin Feshi kurgusuna dayanır. Süreç Akit bağını söndürür. Bildirimler resmi ihbar ile iletilir.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
1. Fesih ile dönme arasındaki temel fark nedir?
Fesih sözleşmeyi geleceğe etkili olarak sona erdirir; dönme (ihsash) ise sözleşmeyi geçmişe etkili olarak baştan itibaren ortadan kaldırır.
2. Fesih beyanı geri alınabilir mi?
Yenilik doğuran bir hak olduğu için karşı tarafa ulaştıktan sonra kural olarak tek taraflı geri alınamaz.
