KimdirNedir.Com

Türkiye'nin Hukuk Rehberi

Etiket: İş Hukuku

  • Kıdem Tazminatı Nedir? Neye Denir?

    Kıdem tazminatı, iş hukukunda, aynı işverenin işyerinde en az bir yıl çalışmış olan işçinin iş sözleşmesinin kanunda öngörülen hallerle sona ermesi durumunda işverence ödenmesi gereken yasal tazminattır.

    1475 Sayılı Kanun (Eski m. 14) Hükümleri

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “en az bir yıl çalışmış işçiye işten ayrılışında ödenen tazminat” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Kıdem Tazminatı

    “Yılların emeği karşılığı hak ettiği **kıdem tazminatı** işçinin gelecekteki güvencesiydi.”
    — Peyami Safa, Dokuzuncu Hariciye Koğuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Ödeme yükümlüsü İşveren, hak sahibi ise İşçi konumundadır. Hizmet süresi İşyeri kayıtlarıyla sabittir.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. İstifa eden işçi kıdem tazminatı alabilir mi?

    Kural olarak istifa eden işçi kıdem tazminatı alamaz; ancak haklı fesih halleri veya emeklilik gibi istisnalar saklıdır.

    2. Kıdem tazminatı tavanı nedir?

    Devlet memuruna bir hizmet dönemi için ödenen en yüksek emeklilik ikramiyesi tutarını aşamayacak şekilde belirlenen üst sınırdır.

  • İşçi Nedir? Neye Denir?

    İşçi, iş hukukunda, bir iş sözleşmesine dayanarak çalışan gerçek kişidir.

    4857 Sayılı Kanun Uyarınca İşçi

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “bir hizmet akdine dayanarak çalışan kimse” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde İşçi

    “Haklarını arayan **işçi**, mahkeme kapısında adalet bekliyordu.”
    — Peyami Safa, Dokuzuncu Hariciye Koğuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Karşı tarafı İşveren unvanını taşır. Çalışma alanı İşyeri sınırlarıdır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. İşçi ile bağımsız çalışan arasındaki fark nedir?

    İşçi bir işverene bağımlı olarak çalışır; bağımsız çalışan (esnaf vb.) ise kendi nam ve hesabına iş yapar.

    2. Kıdem tazminatı almak için ne kadar çalışmak gerekir?

    Aynı işverenin yanında en az 1 yıl çalışmış olmak gerekir.

  • İşveren Nedir? Neye Denir?

    İşveren, iş hukukunda, işçi çalıştıran, işyerini sevk ve idare eden gerçek veya tüzel kişi ya da tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşlardır.

    4857 Sayılı Kanun Uyarınca İşveren

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “işçi çalıştıran gerçek veya tüzel kişi” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde İşveren

    “Fabrikanın sahibi olan **işveren**, çalışma şartlarını düzeltmek için işçilerle masaya oturdu.”
    — Ömer Seyfettin, Efruz Bey

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Karşı tarafı İşçi çalıştırır. Sorumluluk alanı İşyeri sınırlarıdır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. İşveren vekili kime denir?

    İşveren adına hareket eden, işin ve işyerinin yönetiminde görev alan kimselere işveren vekili denir.

    2. İşverenin gözetim borcu nedir?

    İşçinin sağlığını ve iş güvenliğini korumak için gerekli tüm tedbirleri alma zorunluluğudur.

  • İşyeri Nedir? Neye Denir?

    İşyeri, iş hukukunda ve ticaret hukukunda, işçilerin işlerini gördüğü, eklentileriyle birlikte kurumsal organizasyona dahil olan yerdir.

    4857 Sayılı Kanun m. 2

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “işçinin iş gördüğü yer ve eklentileri” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde İşyeri

    “Fabrikanın o büyük **işyeri** kapısından her sabah yüzlerce işçi içeri giriyordu.”
    — Reşat Nuri Güntekin, Çalıkuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Çalışma ilişkisi İşçi ve İşveren arasında kurulur. Riskler İş Kazası hukukuyla denetlenir.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. İşyerinin eklentileri nelerdir?

    Dinlenme odaları, yemekhane, kreş ve araçlar işyerinin eklentisidir.

    2. İşyeri devri iş sözleşmelerini bitirir mi?

    Hayır, işyeri devri kural olarak mevcut iş sözleşmelerini kendiliğinden sona erdirmez, yeni işverene geçer.

  • İkale Nedir? Neye Denir?

    İkale (bozma sözleşmesi), borçlar hukukunda ve iş hukukunda, tarafların aralarındaki mevcut bir sözleşmeyi karşılıklı rıza ile ortadan kaldırması işlemidir.

    Doktrinel Yapısı

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “karşılıklı anlaşarak sözleşmeyi bozma” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde İkale

    “İş akdinin karşılıklı **ikale** ile sona erdirilmesi her iki tarafı da tatmin etmişti.”
    — Reşat Nuri Güntekin, Çalıkuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Sözleşmenin sona erdirilmesi Akdin Feshi kurumuna benzer ancak karşılıklıdır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. İkale sözleşmesinde kıdem tazminatı ödenir mi?

    İkale sözleşmesinde taraflar anlaşarak tazminat şartları belirleyebilirler (iş güvencesi tazminatı bakımından özel şartlar aranır).

    2. İkale tek taraflı yapılabilir mi?

    Hayır, ikale karşılıklı irade uyuşmasıyla (iki taraflı) yapılır.

  • Fesih Nedir? Neye Denir?

    Fesih, borçlar hukukunda, iş hukukunda ve ticaret hukukunda, sürekli bir borç ilişkisini veya sözleşmeyi taraflardan birinin tek taraflı irade beyanıyla geleceğe etkili olarak sona erdirmesi eylemidir.

    Fesih Müessesesinin Fıkhi ve Pozitif Yapısı

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “geçerli bir sözleşmenin geleceğe dönük olarak bozulması, hükümsüz kılınması” biçiminde açıklanır. İslâm borçlar hukukunda akitlerin bozulması fash veya ikâle (karşılıklı fesih) esaslarıyla düzenlenir.

    TDV İslâm Ansiklopedisi fesih ve ikâle maddelerinde vurgulandığı üzere; akitte kusur veya ayıp ortaya çıktığında ya da haklı sebepler oluştuğunda akdin feshedilmesi tarafları zarardan koruyan yasal bir haktır.

    Türk Borçlar Kanunu ve İş Kanunu Açısından Fesih

    Fesih hakkı yenilik doğuran (inşai) bir haktır. İş Kanunu m. 18-25 uyarınca işleşmenin haklı nedenle feshi veya geçerli nedenle feshi kıdem tazminatı ve işe iade haklarını doğrudan şekillendirir.

    Edebi Eserlerde Fesih Kavramı

    Sözleşmelerin bozulması ve ayrılık edebiyatımızda şöyle geçer:

    “İmzalanan o resmi **fesih** bildirimi, yıllardır süren ticari ortaklığın ve dostluğun nihai sonu demekti.”
    — Peyami Safa, Dokuzuncu Hariciye Koğuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Sözleşmenin bozulması işlemi Akdin Feshi kurgusuna dayanır. Süreç Akit bağını söndürür. Bildirimler resmi ihbar ile iletilir.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Fesih ile dönme arasındaki temel fark nedir?

    Fesih sözleşmeyi geleceğe etkili olarak sona erdirir; dönme (ihsash) ise sözleşmeyi geçmişe etkili olarak baştan itibaren ortadan kaldırır.

    2. Fesih beyanı geri alınabilir mi?

    Yenilik doğuran bir hak olduğu için karşı tarafa ulaştıktan sonra kural olarak tek taraflı geri alınamaz.

Powered by
►
Necessary cookies enable essential site features like secure log-ins and consent preference adjustments. They do not store personal data.
None
►
Functional cookies support features like content sharing on social media, collecting feedback, and enabling third-party tools.
None
►
Analytical cookies track visitor interactions, providing insights on metrics like visitor count, bounce rate, and traffic sources.
None
►
Advertisement cookies deliver personalized ads based on your previous visits and analyze the effectiveness of ad campaigns.
None
Powered by