KimdirNedir.Com

Türkiye'nin Hukuk Rehberi

Blog

  • Kamulaştırmasız El Atma Nedir? Neye Denir?

    Kamulaştırmasız el atma (fiili/hukuki el atma), idarenin usulüne uygun kamulaştırma yapmaksızın özel mülkiyete fiilen veya hukuken el koyarak mülkiyet hakkını ihlal etmesidir.

    Doktrinel Yapısı

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “usulsüz kamulaştırma eylemi, idarenin haksız el atması” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Kamulaştırmasız El Atma

    “İdarenin yaptığı bu **kamulaştırmasız el atma** mülkiyet hakkının açık ihlaliydi.”
    Peyami Safa, Dokuzuncu Hariciye Koğuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Eylem Fiili Yol niteliğindedir. Bedel tespiti Kıymet Takdiri ile yapılır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Kamulaştırmasız el atma davası kime karşı açılır?

    El atarak tesisi yapan ilgili idareye karşı (belediye, karayolları vb.) açılır.

    2. Görevli mahkeme neresidir?

    Adli yargıda Asliye Hukuk Mahkemesidir.

  • Kamulaştırma Nedir? Neye Denir?

    Kamulaştırma (istimlak), idare hukukunda, devletin veya kamu tüzel kişilerinin kamu yararının gerektirdiği hallerde, özel mülkiyetteki taşınmaz malları karşılığını peşin ödemek suretiyle mülkiyete geçirmesidir.

    2942 Sayılı Kanun ve Anayasa m. 46

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “kamu yararı amacıyla özel mülkün devletleştirilmesi” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Kamulaştırma

    “Yol yapımı için çıkarılan **kamulaştırma** kararı ailenin mülkünü kapsıyordu.”
    Reşat Nuri Güntekin, Çalıkuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    İşlemlerde bedel tespiti Kıymet Takdiri ile yapılır. Usulsüz el koyma Kamulaştırmasız El Atma sayılır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Kamulaştırma bedeli nasıl ödenir?

    Anayasa gereği kamulaştırma bedeli nakden ve peşin olarak ödenir.

    2. Kamulaştırmasız el atma nedir?

    Usulüne uygun karar alınmadan idarenin mülke el koymasıdır.

  • Kamu Düzeni Nedir? Neye Denir?

    Kamu düzeni, bir toplumda huzurun, güvenliğin, genel ahlakın ve temel hak ve özgürlüklerin korunmasını sağlayan, bireysel iradelerle değiştirilemeyen emredici hukuk kuralları bütünüdür.

    Doktrinel Yapısı

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “toplumun huzur ve güvenliğini sağlayan temel kurallar” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Kamu Düzeni

    “Toplumsal huzuru koruyan **kamu düzeni** ilkeleri her şeyin üzerindeydi.”
    Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Yaban

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Kurallar Emredici Hüküm niteliğindedir. Aykırılık Butlan yaptırımı doğurur.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Kamu düzeni kurallarına uymamanın sonucu nedir?

    Kamu düzenine aykırı sözleşmeler kesin hükümsüzdür (mutlak butlan) ve hakim tarafından re’sen gözetilir.

    2. Kamu düzeni unsurları nelerdir?

    Genel güvenlik, genel asayiş, genel sağlığın korunması ve genel ahlaktır.

  • Kal’i Müdahale Nedir? Neye Denir?

    Kal’i müdahale (yıkım ve el atmanın önlenmesi), başkasının taşınmazına haksız olarak yapılan yapıların yıkılması (kal’i) ve haksız tecavüzün önlenmesini (müdahalenin men’i) içeren ayni dava türüdür.

    Doktrinel Yapısı

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “haksız yapının yıkılması ve müdahalenin önlenmesi” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Kal’i Müdahale

    “Haksız inşaatın yıkılması için açılan **kal’i müdahale** davası mahkemece kabul edildi.”
    Peyami Safa, Dokuzuncu Hariciye Koğuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Dava temelde bir El Atmanın Önlenmesi davasıdır. Yapılan yapılar için Enkaz Bedeli hesaplanabilir.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Kal’i müdahale ne anlama gelir?

    Haksız yapının yıkılması (kal) ile taşınmazdaki tecavüzün önlenmesini (müdahalenin men’i) ifade eder.

    2. Yıkım masrafı kime yükletilir?

    Yıkım (kal) masrafları haksız yapıyı inşa eden davalıya yükletilir.

  • Kadastro Tespiti Nedir? Neye Denir?

    Kadastro tespiti, taşınmazların hukuki ve teknik durumlarının kadastro teknisyenleri tarafından arazi üzerinde belirlenip tutanağa bağlanması işlemidir.

    Doktrinel Yapısı

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “taşınmazların sınır ve mülkiyetinin tutanağa bağlanması” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Kadastro Tespiti

    “Yapılan **kadastro tespiti** köylüler arasındaki tapu sınır kavgalarını aydınlattı.”
    Reşat Nuri Güntekin, Çalıkuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Süreç Kadastro kanununa dayanır. Sonuçlar tapu siciline işlenir.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Kadastro tespitine karşı hangi mahkemede dava açılır?

    Kadastro Mahkemesinde dava açılır.

    2. Tutanaklar ne kadar süre askıda kalır?

    Kadastro tespiti tutanakları 30 gün süreyle ilan edilir.

  • Kadastro Nedir? Neye Denir?

    Kadastro, taşınmaz mülkiyetinin hukuki ve teknik sınırlarının devlet eliyle belirlenmesi, haritalandırılması ve tapu kütüğüne tescil edilmesi işlemidir.

    3402 Sayılı Kadastro Kanunu

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “taşınmazların hukuki ve teknik sınırlarının tespiti” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Kadastro

    “Köye gelen **kadastro** ekipleri tarlaların sınırlarını haritaya işliyordu.”
    Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Yaban

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Tespit işlemleri Kadastro Tespiti ile yürütülür. Haklar Ayni Hak niteliğindedir.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Kadastro tespitine itiraz süresi nedir?

    Kadastro tutanaklarının askı ilan tarihinden itibaren 30 gün içinde Kadastro Mahkemesinde dava açılmalıdır.

    2. Kadastro mahkemesinin görevi nedir?

    Kadastro çalışmaları sırasında doğan mülkiyet ve sınır uyuşmazlıklarını çözmekle görevli özel mahkemedir.

  • Kabul Nedir? Neye Denir?

    Kabul, özel hukukta ve usul hukukunda, bir teklifin, icap beyanının veya karşı tarafın dava talebinin onaylanarak hukuki sonuç doğurmasının sağlanması iradesidir.

    Doktrinel Yapısı

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “bir teklifin onaylanması veya davanın kabulü” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Kabul

    “Davalı tarafın yaptığı o resmi **kabul** beyanıyla uyuşmazlık kısa sürede bitti.”
    Ömer Seyfettin, Efruz Bey

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Davanın kabulü Davayı Kabul hükmüyle sonuçlanır. Sözleşme kuruluşu icap ve kabul ile olur.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Kabul beyanı şarta bağlı olabilir mi?

    Usul hukukunda davayı kabul kayıtsız ve şartsız olmalıdır.

    2. Kabul kesin hüküm doğurur mu?

    Evet, mahkemece kabul beyanı doğrultusunda kurulan hüküm kesin hüküm teşkil eder.

  • İştirak Halinde Mülkiyet Nedir? Neye Denir?

    İştirak halinde mülkiyet (elbirliği mülkiyeti), kanun veya sözleşme gereği aralarında ortaklık bağı bulunan kişilerin (mirasçılar vb.), mallar üzerindeki paylarının belli olmadığı, mülkiyete elbirliğiyle sahip oldukları ortaklık türüdür.

    TMK m. 701 Uyarınca Elbirliği Mülkiyeti

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “ortakların paylarının belli olmadığı elbirliği mülkiyeti” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde İştirak Halinde Mülkiyet

    “Mirasçılar arasındaki o **iştirak halinde mülkiyet**, tapu sicilinde tek bir ortaklık olarak kayıtlıydı.”
    Peyami Safa, Dokuzuncu Hariciye Koğuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Ortaklık yapısı genel İştirak kurallarına tabidir. Haklar Ayni Hak korumasındadır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. İştirak halinde mülkiyette ortaklar payını tek başına satabilir mi?

    Hayır, elbirliği mülkiyetinde ortakların somut payları olmadığından tek başına devir yapamazlar; ancak mülkiyetin paylı mülkiyete çevrilmesi istenebilir.

    2. İştirak halinde mülkiyette dava açma yetkisi nasıldır?

    Kural olarak ortakların bütün mallarla ilgili davalarda birlikte hareket etmesi (birlikte dava açması) gerekir.

  • İştirak Nafakası Nedir? Neye Denir?

    İştirak nafakası, aile hukukunda, boşanma veya ayrılık sonrasında velayeti kendisine verilmeyen eşin, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılmak üzere ödemekle yükümlü olduğu nafaka türüdür.

    TMK m. 182 Uyarınca İştirak Nafakası

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “velayet kendisine verilmeyen eşin çocuk için ödediği katılım nafakası” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde İştirak Nafakası

    “Mahkemenin bağladığı **iştirak nafakası** ile çocuğun masrafları güvence altına alındı.”
    Halid Ziya Uşaklıgil, Mai ve Siyah

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Nafaka borcu Boşanma ilamıyla hüküm altına alınır. Ödeme yapılmazsa İcra Takibi açılır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. İştirak nafakası ne zamana kadar ödenir?

    Kural olarak çocuk ergin oluncaya kadar ödenir; çocuk eğitimine devam ediyorsa eğitim süresince devam eder.

    2. İştirak nafakası arttırılabilir mi?

    Evet, enflasyon artışı veya çocuğun masraflarının artması halinde nafakanın arttırılması davası açılabilir.

  • İştirak Nedir? Neye Denir?

    İştirak (katılma/ortaklık), ceza hukukunda suç ortaklığını, medeni hukukta ise birden fazla kişinin bir hak veya mal üzerinde elbirliğiyle ortaklık kurmasını ifade eder.

    Doktrinel Yapısı

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “suç ortaklığı veya elbirliğiyle ortaklık” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde İştirak

    “Suça **iştirak** eden diğer sanıklar da mahkeme salonuna getirildi.”
    Ömer Seyfettin, Efruz Bey

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Ortaklık türü İştirak Halinde Mülkiyet olarak tapuya tescil edilir.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Suçta iştirak halleri nelerdir?

    Faillik, azmettirme ve yardım etme şeklinde iştirak halleri bulunur.

    2. İştirak halinde mülkiyet nedir?

    Ortakların paylarının belli olmadığı, elbirliğiyle sahip olduğu mülkiyet türüdür.