KimdirNedir.Com

Türkiye'nin Hukuk Rehberi

Kategori: Hukuk Terimleri

  • Kanun Yararına Bozma Nedir? Neye Denir?

    Kanun yararına bozma, istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeden kesinleşen mahkeme kararlarında hukuka aykırılık bulunması halinde, Adalet Bakanlığı’nın istemi üzerine Yargıtay tarafından verilen olağanüstü kanun yolu kararıdır.

    CMK m. 309 ve HMK m. 363

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “kesinleşmiş kararların hukuka aykırılık halinde Yargıtay’ca bozulması” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Kanun Yararına Bozma

    “Bakanlığın başvurusuyla Yargıtay’dan çıkan **kanun yararına bozma** kararı hukukî adaleti sağladı.”
    — Peyami Safa, Dokuzuncu Hariciye Koğuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Olağanüstü başvuru bir Kanun Yolu çeşididir. İnceleme Temyiz mercii tarafından yürütülür.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Kanun yararına bozma kararı eski kararı etkiler mi?

    Karar sanığın veya aleyhine verilen hakları etkilemez (hükümlünün cezasını ağırlaştırıcı sonuç doğurmaz).

    2. Kanun yararına bozmayı kim talep edebilir?

    Yalnızca Adalet Bakanlığı tarafından re’sen veya talep üzerine Yargıtay’a bildirilir.

  • Kanun Yolu Nedir? Neye Denir?

    Kanun yolu, mahkemelerce verilen kararların hatalara karşı üst mahkemelerce denetlenmesi ve düzeltilmesi amacıyla başvurulan yasal başvuru yollarıdır.

    Kanun Yollarının Türleri

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “mahkeme kararlarının denetlenmesi için başvurulan yasal yol” olarak tanımlanır. Olağan (istinaf, temyiz) ve olağanüstü kanun yolları olarak ikiye ayrılır.

    Edebi Eserlerde Kanun Yolu

    “Karara karşı açılan **kanun yolu** başvurusu adliyede yeni bir umut ışığı yaktı.”
    — Reşat Nuri Güntekin, Çalıkuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Başvuru mercii İstinaf veya Temyiz mercileridir. İnceleme Usul kurallarına tabidir.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Olağan kanun yolları nelerdir?

    İstinaf ve temyiz olağan kanun yollarıdır.

    2. Kanun yolu süresi ne zaman başlar?

    Gerekçeli kararın taraflara usulüne uygun tebliğ edildiği günden itibaren başlar.

  • Kanun Nedir? Neye Denir?

    Kanun (yasa), yetkili yasama organınca usulüne uygun yapılan, genel ve soyut hukuk kuralları bütünüdür.

    Normlar Hiyerarşisi

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “yasama organınca yapılan genel kural” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Kanun

    “Meclisten çıkan o **kanun** maddeleri toplumsal düzeni sağladı.”
    — Ömer Seyfettin, Efruz Bey

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Kanunlar Anayasa hükümlerine uygun olmalıdır. Resmi Gazete’de Neşir olunur.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Kanun tasarısı ile teklifi arasındaki fark nedir?

    Tasarılar hükümet (bakanlar kurulu/cumhurbaşkanı); teklifler ise milletvekilleri tarafından hazırlanır.

    2. Kanunlar ne zaman yürürlüğe girer?

    Resmi Gazete’de yayımlandığı gün veya metninde belirtilen ileri bir tarihte yürürlüğe girer.

  • Kamulaştırmasız El Atma Nedir? Neye Denir?

    Kamulaştırmasız el atma (fiili/hukuki el atma), idarenin usulüne uygun kamulaştırma yapmaksızın özel mülkiyete fiilen veya hukuken el koyarak mülkiyet hakkını ihlal etmesidir.

    Doktrinel Yapısı

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “usulsüz kamulaştırma eylemi, idarenin haksız el atması” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Kamulaştırmasız El Atma

    “İdarenin yaptığı bu **kamulaştırmasız el atma** mülkiyet hakkının açık ihlaliydi.”
    — Peyami Safa, Dokuzuncu Hariciye Koğuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Eylem Fiili Yol niteliğindedir. Bedel tespiti Kıymet Takdiri ile yapılır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Kamulaştırmasız el atma davası kime karşı açılır?

    El atarak tesisi yapan ilgili idareye karşı (belediye, karayolları vb.) açılır.

    2. Görevli mahkeme neresidir?

    Adli yargıda Asliye Hukuk Mahkemesidir.

  • Kamulaştırma Nedir? Neye Denir?

    Kamulaştırma (istimlak), idare hukukunda, devletin veya kamu tüzel kişilerinin kamu yararının gerektirdiği hallerde, özel mülkiyetteki taşınmaz malları karşılığını peşin ödemek suretiyle mülkiyete geçirmesidir.

    2942 Sayılı Kanun ve Anayasa m. 46

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “kamu yararı amacıyla özel mülkün devletleştirilmesi” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Kamulaştırma

    “Yol yapımı için çıkarılan **kamulaştırma** kararı ailenin mülkünü kapsıyordu.”
    — Reşat Nuri Güntekin, Çalıkuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    İşlemlerde bedel tespiti Kıymet Takdiri ile yapılır. Usulsüz el koyma Kamulaştırmasız El Atma sayılır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Kamulaştırma bedeli nasıl ödenir?

    Anayasa gereği kamulaştırma bedeli nakden ve peşin olarak ödenir.

    2. Kamulaştırmasız el atma nedir?

    Usulüne uygun karar alınmadan idarenin mülke el koymasıdır.

  • Kamu Düzeni Nedir? Neye Denir?

    Kamu düzeni, bir toplumda huzurun, güvenliğin, genel ahlakın ve temel hak ve özgürlüklerin korunmasını sağlayan, bireysel iradelerle değiştirilemeyen emredici hukuk kuralları bütünüdür.

    Doktrinel Yapısı

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “toplumun huzur ve güvenliğini sağlayan temel kurallar” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Kamu Düzeni

    “Toplumsal huzuru koruyan **kamu düzeni** ilkeleri her şeyin üzerindeydi.”
    — Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Yaban

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Kurallar Emredici Hüküm niteliğindedir. Aykırılık Butlan yaptırımı doğurur.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Kamu düzeni kurallarına uymamanın sonucu nedir?

    Kamu düzenine aykırı sözleşmeler kesin hükümsüzdür (mutlak butlan) ve hakim tarafından re’sen gözetilir.

    2. Kamu düzeni unsurları nelerdir?

    Genel güvenlik, genel asayiş, genel sağlığın korunması ve genel ahlaktır.

  • Kal’i Müdahale Nedir? Neye Denir?

    Kal’i müdahale (yıkım ve el atmanın önlenmesi), başkasının taşınmazına haksız olarak yapılan yapıların yıkılması (kal’i) ve haksız tecavüzün önlenmesini (müdahalenin men’i) içeren ayni dava türüdür.

    Doktrinel Yapısı

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “haksız yapının yıkılması ve müdahalenin önlenmesi” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Kal’i Müdahale

    “Haksız inşaatın yıkılması için açılan **kal’i müdahale** davası mahkemece kabul edildi.”
    — Peyami Safa, Dokuzuncu Hariciye Koğuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Dava temelde bir El Atmanın Önlenmesi davasıdır. Yapılan yapılar için Enkaz Bedeli hesaplanabilir.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Kal’i müdahale ne anlama gelir?

    Haksız yapının yıkılması (kal) ile taşınmazdaki tecavüzün önlenmesini (müdahalenin men’i) ifade eder.

    2. Yıkım masrafı kime yükletilir?

    Yıkım (kal) masrafları haksız yapıyı inşa eden davalıya yükletilir.

  • Kadastro Tespiti Nedir? Neye Denir?

    Kadastro tespiti, taşınmazların hukuki ve teknik durumlarının kadastro teknisyenleri tarafından arazi üzerinde belirlenip tutanağa bağlanması işlemidir.

    Doktrinel Yapısı

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “taşınmazların sınır ve mülkiyetinin tutanağa bağlanması” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Kadastro Tespiti

    “Yapılan **kadastro tespiti** köylüler arasındaki tapu sınır kavgalarını aydınlattı.”
    — Reşat Nuri Güntekin, Çalıkuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Süreç Kadastro kanununa dayanır. Sonuçlar tapu siciline işlenir.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Kadastro tespitine karşı hangi mahkemede dava açılır?

    Kadastro Mahkemesinde dava açılır.

    2. Tutanaklar ne kadar süre askıda kalır?

    Kadastro tespiti tutanakları 30 gün süreyle ilan edilir.

  • Kadastro Nedir? Neye Denir?

    Kadastro, taşınmaz mülkiyetinin hukuki ve teknik sınırlarının devlet eliyle belirlenmesi, haritalandırılması ve tapu kütüğüne tescil edilmesi işlemidir.

    3402 Sayılı Kadastro Kanunu

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “taşınmazların hukuki ve teknik sınırlarının tespiti” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Kadastro

    “Köye gelen **kadastro** ekipleri tarlaların sınırlarını haritaya işliyordu.”
    — Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Yaban

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Tespit işlemleri Kadastro Tespiti ile yürütülür. Haklar Ayni Hak niteliğindedir.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Kadastro tespitine itiraz süresi nedir?

    Kadastro tutanaklarının askı ilan tarihinden itibaren 30 gün içinde Kadastro Mahkemesinde dava açılmalıdır.

    2. Kadastro mahkemesinin görevi nedir?

    Kadastro çalışmaları sırasında doğan mülkiyet ve sınır uyuşmazlıklarını çözmekle görevli özel mahkemedir.

  • Kabul Nedir? Neye Denir?

    Kabul, özel hukukta ve usul hukukunda, bir teklifin, icap beyanının veya karşı tarafın dava talebinin onaylanarak hukuki sonuç doğurmasının sağlanması iradesidir.

    Doktrinel Yapısı

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “bir teklifin onaylanması veya davanın kabulü” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Kabul

    “Davalı tarafın yaptığı o resmi **kabul** beyanıyla uyuşmazlık kısa sürede bitti.”
    — Ömer Seyfettin, Efruz Bey

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Davanın kabulü Davayı Kabul hükmüyle sonuçlanır. Sözleşme kuruluşu icap ve kabul ile olur.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Kabul beyanı şarta bağlı olabilir mi?

    Usul hukukunda davayı kabul kayıtsız ve şartsız olmalıdır.

    2. Kabul kesin hüküm doğurur mu?

    Evet, mahkemece kabul beyanı doğrultusunda kurulan hüküm kesin hüküm teşkil eder.

Powered by
►
Necessary cookies enable essential site features like secure log-ins and consent preference adjustments. They do not store personal data.
None
►
Functional cookies support features like content sharing on social media, collecting feedback, and enabling third-party tools.
None
►
Analytical cookies track visitor interactions, providing insights on metrics like visitor count, bounce rate, and traffic sources.
None
►
Advertisement cookies deliver personalized ads based on your previous visits and analyze the effectiveness of ad campaigns.
None
Powered by