KimdirNedir.Com

Türkiye'nin Hukuk Rehberi

Etiket: Borçlar Hukuku

  • Rücu Nedir? Neye Denir?

    Rücu, bir borcu veya tazminatı ödeyen kişinin, bu tutarı asıl sorumlu olan kişiden geri isteme yasal hakkıdır.

    Doktrinel Yapısı

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “ödenen paranın asıl borçludan geri istenmesi” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Rücu

    “Ödediği kefalet bedeli için asıl borçluya karşı **rücu** hakkını kullandı.”
    — Reşat Nuri Güntekin, Çalıkuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Hak Müteselsil Sorumluluk ilişkilerinde sıkça kullanılır. İşlem borç ilişkisini İfa edenlerce aranır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Rücu davası zamanaşımı süresi nedir?

    Kural olarak ödemenin yapıldığı tarihten itibaren 2 yıldır.

    2. Kefil asıl borçluya rücu edebilir mi?

    Evet, alacaklıya ödeme yapan kefil ödediği miktar için asıl borçluya rücu edebilir.

  • Rızai Taksim Nedir? Neye Denir?

    Rızai taksim, miras hukukunda veya paylı mülkiyette, ortakların mahkemeye gitmeksizin kendi aralarında anlaşarak malı veya terekeyi rızaen paylaşmasıdır.

    Doktrinel Yapısı

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “ortakların anlaşarak malı paylaşması” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Rızai Taksim

    “Kardeşlerin sulhen yaptığı **rızai taksim** dertsiz bir paylaşım sağladı.”
    — Ahmet Hamdi Tanpınar, Huzur

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Karşıtı dava yoluyla Ortaklığın Giderilmesi sürecidir. Paylar Paylı Mülkiyet esaslarınadır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Rızai taksim sözleşmesi şekle tabi midir?

    Taşınmazların rızai taksimi yazılı şekilde ve tapuda resmi senetle yapılmadıkça geçerli olmaz.

    2. Rızai taksim mahkeme kararından avantajlı mıdır?

    Evet, mahkeme masraflarından ve uzun yargılama süreçlerinden tasarruf sağlar.

  • Özel Hukuk Nedir? Neye Denir?

    Özel hukuk, eşit statüdeki bireyler (gerçek ve tüzel kişiler) arasındaki ilişkileri, hakları ve borçları düzenleyen hukuk dalıdır (Medeni Hukuk, Borçlar Hukuku vb.).

    Doktrinel Yapısı

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “kişiler arası eşitlik esasına dayanan hukuk kolu” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Özel Hukuk

    “Taraflar arasındaki sözleşme uyuşmazlığı tamamen **özel hukuk** kurallarına göre çözümlendi.”
    — Peyami Safa, Dokuzuncu Hariciye Koğuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Uyuşmazlıklar Asliye Hukuk Mahkemesi nezdinde çözülür. Temel ilke Akit Serbestisi ilkesidir.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Özel hukuk ile kamu hukuku arasındaki fark nedir?

    Özel hukuk eşitler arası ilişkileri düzenler; kamu hukuku ise devletin üstün gücü ile birey arasındaki eşitsiz (üstün-ast) ilişkileri düzenler.

    2. Özel hukukun ana kolları nelerdir?

    Medeni Hukuk, Borçlar Hukuku, Ticaret Hukuku ve Devletler Özel Hukuku’dur.

  • Nakdi Tazminat Nedir? Neye Denir?

    Nakdi tazminat, borçlar hukukunda ve tazminat rejiminde, uğranılan maddi veya manevi zararların para olarak ödenmek suretiyle giderilmesini sağlayan parasal tazminattır.

    Doktrinel Yapısı

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “zararın para olarak ödenmesi suretiyle tazmini” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Nakdi Tazminat

    “Mahkemenin hükmettiği o **nakdi tazminat** mağdurun mağduriyetini hafifletti.”
    — Peyami Safa, Dokuzuncu Hariciye Koğuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Ödeme Maddi Tazminat veya manevi tazminat kapsamında Eda Davası yoluyla istenir.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Nakdi tazminat her zaman para olarak mı ödenir?

    Evet, adından da anlaşılacağı üzere nakdi tazminat parasal ödemeleri kapsar.

    2. Tazminat borcu ne zaman muaccel olur?

    Haksız fiil tarihinden itibaren faiz yürütülmek üzere mahkeme kararının kesinleşmesiyle muaccel hale gelir.

  • Müteselsil Sorumluluk Nedir? Neye Denir?

    Müteselsil sorumluluk (zincirleme/müşterek ve müteselsil sorumluluk), birden fazla borçlunun veya failin, bir borcun veya zararın tamamından hem birlikte hem de ayrı ayrı (tek başına) alacaklıya karşı sorumlu olması durumudur.

    Doktrinel Yapısı

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “birden fazla kişinin borcun tamamından zincirleme sorumlu olması” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Müteselsil Sorumluluk

    “Ortakların imzaladığı sözleşmedeki **müteselsil sorumluluk** maddesi her birini borcun tamamından mesul kılıyordu.”
    — Peyami Safa, Dokuzuncu Hariciye Koğuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Ödeme yapan borçlu diğerine Rücu edebilir. Durum Borçlu konumunu ağırlaştırır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Müteselsil sorumlulukta alacaklı kime başvurabilir?

    Alacaklı borcun tamamını dilerse tüm borçlulardan birlikte, dilerse aralarından sadece birinden talep edebilir.

    2. Müteselsil borçlulardan biri borcu öderse ne olur?

    Borç tüm borçlular için sona erer; ödeme yapan borçlu diğer borçlulara kendi payları oranında rücu edebilir.

  • Mücbir Sebep Nedir? Neye Denir?

    Mücbir sebep, borçlunun iradesi dışında oluşan, öngörülmesi ve karşı konulması imkânsız (deprem, sel, savaş gibi) olağanüstü dış olaylardır.

    Doktrinel Yapısı

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “kaçınılmaz ve öngörülemez dış olay” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Mücbir Sebep

    “Yaşanan o afet durumu hukuken **mücbir sebep** sayıldığı için gecikme cezası uygulanmadı.”
    — Reşat Nuri Güntekin, Çalıkuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Mücbir sebep Borcun Sona Ermesi veya ifa imkansızlığı doğurur. Taraflar Ahde Vefa yükümlülüğünden bu ölçüde etkilenir.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Mücbir sebep borçluyu sorumluluktan kurtarır mı?

    Evet, mücbir sebebin varlığı borçlunun kusurunu ve sorumluluğunu ortadan kaldırır.

    2. Ekonomik kriz mücbir sebep sayılır mı?

    Kural olarak olağan piyasa dalgalanmaları mücbir sebep sayılmaz; ancak aşırı ifa güçlüğü (TBK m. 138) koşulları değerlendirilebilir.

  • Muvazaa Nedir? Neye Denir?

    Muvazaa (danışıklı işlem), borçlar hukukunda, tarafların üçüncü kişileri aldatmak amacıyla gerçek iradelerine uymayan, görünürde bir hukuki işlem yapma konusunda anlaşmalarıdır.

    TBK m. 19 Uyarınca Muvazaa

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “danışıklı işlem, üçüncüleri aldatma amaçlı görünürdeki anlaşma” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Muvazaa

    “Alacaklılardan mal kaçırmak için yapılan o satış **muvazaa** iddiasıyla mahkemede iptal edildi.”
    — Peyami Safa, Dokuzuncu Hariciye Koğuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Muvazaalı işlemler Butlan ile sakatlanır. Gerçek olmayan sözleşme Akit niteliği taşımaz.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Mutlak muvazaa nedir?

    Tarafların aslında hiçbir hukuki işlem yapmak istemedikleri halde dışarıya karşı yapmış gibi görünmeleridir (örneğin hacizden mal kaçırmak için yapılan sahte satış).

    2. Nispi muvazaa nedir?

    Tarafların gerçekte yapmak istedikleri işlemi (gizli işlem) gizlemek için başka bir işlem (görünürdeki işlem) yapmalarıdır.

  • Muvafakat Nedir? Neye Denir?

    Muvafakat, hukukta, bir kişinin yapılması planlanan bir hukuki işleme, tasarrufa veya duruma önceden veya sonradan onay vermesi, rıza göstermesidir.

    Doktrinel Yapısı

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “onaylama, izin verme, rıza gösterme” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Muvafakat

    “Ev sahibinin yazılı **muvafakat** belgesi olmadan dükkan başkasına devredilemezdi.”
    — Reşat Nuri Güntekin, Çalıkuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Onay verme işlemi Alt Kira gibi durumlarda zorunludur. İşlemler resmi Belge ile ispatlanır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Muvafakatname nedir?

    Muvafakat olgusunun noter onaylı yazılı beyanla belgelendirilmiş halidir.

    2. Muvafakat sonradan verilebilir mi?

    Evet, işlem yapılmadan önce (izin) veya yapıldıktan sonra (icazet/onay) muvafakat verilebilir.

  • Mahsup Nedir? Neye Denir?

    Mahsup, borçlar hukukunda ve vergi hukukunda, iki taraflı karşılıklı alacakların veya önceden yapılan ödemelerin birbirine mahsup edilerek (mahsup yoluyla düşülerek) bakiye tutarın belirlenmesi işlemidir.

    Doktrinel Yapısı

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “karşılıklı alacakların birbirine düşülmesi, hesaptan düşme” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Mahsup

    “Önceden yapılan avans ödemesi tazminat tutarından **mahsup** edildi.”
    — Peyami Safa, Dokuzuncu Hariciye Koğuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Mahsup işlemi Borcun Sona Ermesi hallerinden olan takas ile benzerlik gösterir. Ödeme Kısmi Ödeme durumlarında hesaplanır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Ceza hukukunda mahsup ne demektir?

    Sanığın gözaltında veya tutuklulukta geçirdiği sürelerin hükmedilen hapis cezasından düşülmesidir.

    2. Vergi mahsup nedir?

    Fazla ödenen vergilerin gelecek dönem vergi borçlarına mahsup edilmesidir.

  • Kısmi Ödeme Nedir? Neye Denir?

    Kısmi ödeme, borçlar hukukunda, muaccel bir borcun tamamının değil, sadece bir bölümünün alacaklıya ödenmesi işlemidir.

    TBK m. 84 Uyarınca Kısmi Ödeme

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “borcun bir kısmının ödenmesi” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Kısmi Ödeme

    “Borçlunun yaptığı o **kısmi ödeme** alacaklının borcu tamamen kapattığı anlamına gelmiyordu.”
    — Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Yaban

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Ödeme işlemi İfa kurallarına tabidir. Bakiye kısım için İcra Takibi açılabilir.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Alacaklı kısmi ödemeyi reddedebilir mi?

    Borcun tamamı muaccel ise alacaklı kısmi ödemeyi kural olarak reddedebilir (TBK m. 84).

    2. Kısmi ödeme zamanaşımını keser mi?

    Evet, borçlunun kısmi ödemesi borcu ikrar niteliği taşıdığı için zamanaşımını keser.

Powered by
►
Necessary cookies enable essential site features like secure log-ins and consent preference adjustments. They do not store personal data.
None
►
Functional cookies support features like content sharing on social media, collecting feedback, and enabling third-party tools.
None
►
Analytical cookies track visitor interactions, providing insights on metrics like visitor count, bounce rate, and traffic sources.
None
►
Advertisement cookies deliver personalized ads based on your previous visits and analyze the effectiveness of ad campaigns.
None
Powered by