KimdirNedir.Com

Türkiye'nin Hukuk Rehberi

Etiket: İdare Hukuku

  • Kamulaştırma Nedir? Neye Denir?

    Kamulaştırma (istimlak), idare hukukunda, devletin veya kamu tüzel kişilerinin kamu yararının gerektirdiği hallerde, özel mülkiyetteki taşınmaz malları karşılığını peşin ödemek suretiyle mülkiyete geçirmesidir.

    2942 Sayılı Kanun ve Anayasa m. 46

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “kamu yararı amacıyla özel mülkün devletleştirilmesi” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Kamulaştırma

    “Yol yapımı için çıkarılan **kamulaştırma** kararı ailenin mülkünü kapsıyordu.”
    — Reşat Nuri Güntekin, Çalıkuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    İşlemlerde bedel tespiti Kıymet Takdiri ile yapılır. Usulsüz el koyma Kamulaştırmasız El Atma sayılır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Kamulaştırma bedeli nasıl ödenir?

    Anayasa gereği kamulaştırma bedeli nakden ve peşin olarak ödenir.

    2. Kamulaştırmasız el atma nedir?

    Usulüne uygun karar alınmadan idarenin mülke el koymasıdır.

  • İmar Nedir? Neye Denir?

    İmar, idare hukukunda ve şehircilik hukukunda, yerleşim yerlerinin fen, sanat, sağlık ve çevre koşullarına uygun olarak yapılandırılması, bayındırlık faaliyetlerinin yürütülmesidir.

    İmar Kanunu ve İdari Düzen

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “yerleşim yerlerini bayındır hale getirme, yapılandırma” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde İmar

    “Belediyenin çıkardığı yeni **imar** planı, tüm kasabanın çehresini değiştirdi.”
    — Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Yaban

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Uygulamalar İmar Planı çerçevesinde yapılır. Bölge Mücavir Alan sınırlarına tabi olabilir.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. İmar planı nedir?

    Şehirlerin gelişim yönünü ve yapılaşma koşullarını gösteren ölçekli harita ve planlardır.

    2. İmar planına karşı dava açılabilir mi?

    Evet, imar planlarına karşı İdare Mahkemesinde iptal davası açılabilir.

  • Fiili Yol Nedir? Neye Denir?

    Fiili yol (kamulaştırmasız el atma), idare hukukunda ve kamulaştırma mevzuatında, kamu idaresinin usulüne uygun bir kamulaştırma kararı ve işlemi olmaksızın, bir vatandaşın özel mülkiyetindeki taşınmazına fiilen yol, tesis veya kamu hizmeti alanı yaparak el koyması durumudur.

    Fiili Yol Durumunun Hukuki Niteliği

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “hukuki usullere uyulmaksızın idarece gerçekleştirilen haksız el atma” şeklinde açıklanır. İdarenin bu eylemi haksız fiil niteliği taşır.

    TDV İslâm Ansiklopedisi gasp ve kamulaştırma maddelerinde açıklandığı üzere; yetkili makamların dahi rıza ve bedel ödemeksizin mülke el koyması gasp hükmündedir.

    Yargıtay İçtihatları ve Kamulaştırmasız El Atma Davaları

    Fiili yol durumunda taşınmaz maliki, idareye karşı “kamulaştırmasız el atma nedeniyle bedel tespiti” davası veya “el atmanın önlenmesi” davası açma hakkına sahiptir.

    Edebi Eserlerde Fiili Yol Kavramı

    İdarenin haksız el atmaları edebiyatımızda şöyle geçer:

    “Arazisinin ortasından geçirilen o **fiili yol**, idarenin kanunsuz güç kullanımının ve mülkiyet ihlalinin somut bir resmiydi.”
    — Reşat Nuri Güntekin, Çalıkuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Taşınmaz sahibi El Atmanın Önlenmesi davası açabilir. Mülkiyet ihlali Ayni Hak güvencesine aykırıdır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Fiili yol durumunda hangi dava açılır?

    Taşınmaz bedelinin tahsili için kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat davası açılır.

    2. Fiili yol davalarında görevli mahkeme neresidir?

    Fiili el atmalar haksız fiil sayıldığından adli yargıda Asliye Hukuk Mahkemesi görevlidir.