KimdirNedir.Com

Türkiye'nin Hukuk Rehberi

Kategori: Hukuk Terimleri

  • Kira Tespiti Nedir? Neye Denir?

    Kira tespiti, uzun süreli kira sözleşmelerinde tarafların anlaşamaması halinde, hakim tarafından piyasa rayici ve emsal kiralar göz önüne alınarak yeni kira bedelinin mahkeme kararıyla belirlenmesidir.

    TBK m. 344 Uyarınca Kira Tespit Davası

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “uyuşmazlık halinde hakim tarafından yeni kira bedelinin tespiti” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Kira Tespiti

    “Ev sahibinin açtığı **kira tespiti** davası sonucunda yeni kira bedeli bilirkişi raporuyla hükme bağlanmıştı.”
    — Peyami Safa, Dokuzuncu Hariciye Koğuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Değerlemede Emsal Kira bedelleri incelenir. İncelemeyi Bilirkişi yapar.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Kira tespit davası her yıl açılabilir mi?

    Taraflar anlaşmamışsa her 5 yılda bir ve 5 yılı dolduran dönemin her yılında kira tespit davası açılabilir.

    2. Yeni kira bedeli hangi andan itibaren geçerli olur?

    Dava yeni dönemin başlamasından en geç 30 gün önce açılmışsa yeni dönemin başında geçerli olur.

  • Kira Nedir? Neye Denir?

    Kira, borçlar hukukunda, kiralayanın bir şeyin kullanılmasını veya kullanılmasıyla birlikte meyvelerini kiracıya bırakmayı, kiracının da buna karşılık kararlaştırılan kira bedelini ödemeyi üstlendiği sözleşmedir.

    TBK m. 299 Uyarınca Kira Sözleşmesi

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “bir şeyin kullanımını bedel karşılığı bırakma sözleşmesi” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Kira

    “Her ayın başında ödenen o **kira** bedeli, bütçesinin en büyük külfetini oluşturuyordu.”
    — Reşat Nuri Güntekin, Çalıkuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Sözleşme Kira Sözleşmesi adıyla tanzim olunur. Bedel tespiti Kira Tespiti davalarıyla yapılır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Kira sözleşmesi yazılı olmak zorunda mıdır?

    Kural olarak kanunda şekil şartı aranmaz ancak ispat kolaylığı açısından yazılı yapılması esastır.

    2. Kira bedeli artış oranı nasıl belirlenir?

    Konut çatı kiralarında artış oranı TÜFE 12 aylık ortalamayı geçemez.

  • Kesinleşme Nedir? Neye Denir?

    Kesinleşme, mahkeme kararına karşı kanun yollarının (istinaf, temyiz) tüketilmesini veya bu yollara başvurma sürelerinin süresinde kullanılmayarak dolmasını ifade eden adli aşamadır.

    Doktrinel Yapısı

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “mahkeme kararının kanun yolları tüketilerek kesin kat’i duruma gelmesi” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Kesinleşme

    “Yazı işleri müdürünün vurduğu **kesinleşme** şerhiyle dava dosyası nihayet rafa kaldırıldı.”
    — Peyami Safa, Dokuzuncu Hariciye Koğuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Kesinleşen karar Kesin Hüküm halini alır. Süreç İlam belgesi üzerine şerh verilerek tamamlanır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Kesinleşme şerhi nereden alınır?

    Kararı veren ilk derece mahkemesinin yazı işleri müdürlüğünden alınır.

    2. Kesinleşmeden icra takibi başlatılabilir mi?

    Hukuk davalarında ilamın kesinleşmesi kural olarak beklenmez; ancak taşınmaz ve aile hukuku gibi bazı alanlarda kesinleşme şarttır.

  • Kesin Hüküm Nedir? Neye Denir?

    Kesin hüküm (res judicata), bir mahkeme kararının kanun yollarından geçerek veya süresinde başvurulmayarak kesinleşmesi ve aynı konuda aynı taraflar arasında yeniden dava açılamamasını sağlayan mutlak hukuki engeldir.

    HMK m. 303 Uyarınca Kesin Hüküm

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “aynı konuda tekrar dava açılmasını önleyen kesinleşmiş yargı kararı” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Kesin Hüküm

    “Yargıtay onayından geçerek mühürlenen o karar artık **kesin hüküm** teşkil ediyordu.”
    — Reşat Nuri Güntekin, Çalıkuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Kararın kesinleşmesi Kesinleşme şerhiyle anlaşılır. Durum İlam belgesiyle tescil olunur.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Kesin hüküm itirazı ne zaman ileri sürülür?

    Kamu düzeninden olduğu için yargılamanın her aşamasında ileri sürülebilir ve hakimce re’sen gözetilir.

    2. Kesin hüküm bulunan yerde ne karar verilir?

    Mahkeme, dava şartı yokluğu (kesin hüküm) nedeniyle davanın reddine karar verir.

  • Kesin Delil Nedir? Neye Denir?

    Kesin delil (bağlayıcı delil), usul hukukunda hakimi bağlayan, aksinin ispatına kanunen izin verilmeyen veya sınırlı şartlarda izin verilen ispat vasıtasıdır.

    Doktrinel Yapısı

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “hakimin takdir yetkisi olmayan, bağlayıcı kanıt” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Kesin Delil

    “Senet niteliğindeki o **kesin delil** karşısında karşı tarafın tüm iddiaları çürütüldü.”
    — Peyami Safa, Dokuzuncu Hariciye Koğuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Kesin delil türleri Delil sistematiğinde yer alır. Tarafların onayı İkrar ile kesin delil oluşturur.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Kesin deliller nelerdir?

    Senet, kesin hüküm, yemin ve hukuki ikrar kesin delillerdir.

    2. Kesin delile karşı tanık dinletilebilir mi?

    Kural olarak kesin delillerin (senet vb.) aksini ispatlamak için tanık dinletilemez.

  • Kefalet Nedir? Neye Denir?

    Kefalet, borçlar hukukunda, bir kefilin asıl borçlunun borcunu ödememesi riskine karşı alacaklıya karşı şahsi teminat vermesi sözleşmesidir.

    TBK m. 581 Uyarınca Kefalet Şartları

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “üçüncü kişinin borcunun ödenmesini taahhüt etme” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Kefalet

    “Dostunun borcu için imzaladığı o **kefalet** senedi, tüm mal varlığını ipotek altına soktu.”
    — Reşat Nuri Güntekin, Çalıkuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Kefalet bir Güvence sözleşmesidir. Ödenmeyen borçlar İcra Takibi konusu olur.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Kefalet sözleşmesi geçerli olmak için hangi şartı taşımalıdır?

    Kefilin sorumlu olduğu azami miktar, kefalet tarihi ve müteselsil kefil olunmuşsa bu ibarenin kefilin el yazısıyla yazılması zorunludur.

    2. Müteselsil kefalet nedir?

    Alacaklının asıl borçluya başvurmadan doğrudan kefile ödeme emri gönderebildiği ağırlaştırılmış kefalet türüdür.

  • Kayyım Nedir? Neye Denir?

    Kayyım, medeni hukukta ve idare hukukunda, belirli bir işi görmek veya malvarlığını yönetmek amacıyla mahkeme veya idari makamlarca atanan yasal temsilcidir.

    TMK m. 426 Uyarınca Kayyımlık

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “belirli işleri görmek veya mal yönetmek için atanan yasal temsilci” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Kayyım

    “Şirkete atanan **kayyım** heyeti mali hesapları denetlemeye başladı.”
    — Ömer Seyfettin, Efruz Bey

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Kayyımlık kararları Hacir süreçleriyle birlikte uygulanır. Statü Sınırlı Ehliyetli kişilerin denetimini sağlar.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Kayyım ile vasi arasındaki fark nedir?

    Vasi vesayet altındaki kişinin tüm işlerini görür; kayyım ise sadece belirli işleri görmek veya mal yönetmek üzere atanır.

    2. Şirketlere kayyım atanması ne anlama gelir?

    Yasal soruşturma veya yönetim krizleri nedeniyle mahkeme kararıyla şirketin yönetimine profesyonel kayyım heyeti görevlendirilmesidir.

  • Kat Mülkiyeti Nedir? Neye Denir?

    Kat mülkiyeti, tamamlanmış bir yapının bağımsız bölümleri üzerinde kurulan özel mülkiyet ile ortak yerler üzerindeki paylı mülkiyetin birleştiği özel ayni haktır.

    634 Sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “tamamlanan binalarda bağımsız mülkiyet kurma hakkı” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Kat Mülkiyeti

    “Apartmanın iskanı alınınca **kat mülkiyeti** tapuları sahiplerine dağıtıldı.”
    — Peyami Safa, Dokuzuncu Hariciye Koğuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Öncesi Kat İrtifakı aşamasıdır. Paylar Arsa Payı ile orantılıdır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Kat mülkiyeti kurmak zorunlu mudur?

    Yapı tamamen bittiğinde yapı kullanma izin belgesine dayanarak kat mülkiyetine geçilmesi zorunludur.

    2. Ortak giderlere katılma zorunluluğu nedir?

    Kat malikleri arsa payları oranında apartman ortak giderlerine katılmakla mükelleftir.

  • Kat İrtifakı Nedir? Neye Denir?

    Kat irtifakı, kat mülkiyeti hukukunda, yapılmakta olan veya ileride inşa edilecek bir binanın bağımsız bölümleri için arsa payına bağlı olarak kurulan geçici mülkiyet hakkıdır.

    634 Sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “yapılmakta olan binalarda bağımsız bölümler için kurulan irtifak hakkı” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Kat İrtifakı

    “İnşaat halindeki apartmanın tapuda **kat irtifakı** projeleri onaylandı.”
    — Reşat Nuri Güntekin, Çalıkuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Hak daha sonra Kat Mülkiyeti statüsüne dönüştürülür. Oranlar Arsa Payı esasına dayanır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Kat irtifakı ne zaman kat mülkiyetine geçer?

    Yapı tamamen bittikten ve yapı kullanma izin belgesi (iskan) alındıktan sonra kat mülkiyetine geçilebilir.

    2. Kat irtifakı tapusu kredi alırken geçerli midir?

    Evet, inşaat halindeki projeli konutlar için bankalardan konut kredisi kullanılabilir.

  • Karşı Oy Nedir? Neye Denir?

    Karşı oy (muhalefet şerhi), çok hakimli kurullarda (Yargıtay, Danıştay, Anayasa Mahkemesi) çoğunluk kararından farklı düşünen bir veya birkaç üyenin, karara neden katılmadığını hukuki gerekçeleriyle birlikte yazılı olarak kararın altında belirtmesidir.

    Doktrinel Yapısı

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “kurul kararında çoğunluğa katılmayan üyenin gerekçeli görüşü” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Karşı Oy

    “Kararın altında yer alan o **karşı oy** yazısı, adaletin tecellisinde farklı bir hukuki bakış açısını gözler önüne seriyordu.”
    — Reşat Nuri Güntekin, Çalıkuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Kararlar kurul Ekseriyet esasıyla alınır. Metin Gerekçeli Karar içinde yayımlanır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Karşı oy yazısı kararı değiştirir mi?

    Hayır, kurul kararları çoğunluk oyuyla alındığı için karşı oy kararın sonucunu değiştirmez.

    2. Karşı oyun önemi nedir?

    İleride yapılacak kanun yolları başvurularında veya karar düzeltme taleplerinde avukatlara ve üst mahkemelere güçlü argümanlar sunar.