KimdirNedir.Com

Türkiye'nin Hukuk Rehberi

Etiket: Dava Şartı

  • Kesin Hüküm Nedir? Neye Denir?

    Kesin hüküm (res judicata), bir mahkeme kararının kanun yollarından geçerek veya süresinde başvurulmayarak kesinleşmesi ve aynı konuda aynı taraflar arasında yeniden dava açılamamasını sağlayan mutlak hukuki engeldir.

    HMK m. 303 Uyarınca Kesin Hüküm

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “aynı konuda tekrar dava açılmasını önleyen kesinleşmiş yargı kararı” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Kesin Hüküm

    “Yargıtay onayından geçerek mühürlenen o karar artık **kesin hüküm** teşkil ediyordu.”
    — Reşat Nuri Güntekin, Çalıkuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Kararın kesinleşmesi Kesinleşme şerhiyle anlaşılır. Durum İlam belgesiyle tescil olunur.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Kesin hüküm itirazı ne zaman ileri sürülür?

    Kamu düzeninden olduğu için yargılamanın her aşamasında ileri sürülebilir ve hakimce re’sen gözetilir.

    2. Kesin hüküm bulunan yerde ne karar verilir?

    Mahkeme, dava şartı yokluğu (kesin hüküm) nedeniyle davanın reddine karar verir.

  • Dava Şartı Nedir? Neye Denir?

    Dava şartı, mahkemenin davanın esası hakkında inceleme yapabilmesi ve karar verebilmesi için davanın açıldığı andan hüküm anına kadar bulunması zorunlu olan kamu düzenine ilişkin ön şartlardır.

    HMK m. 114 Uyarınca Dava Şartları

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “davanın esastan incelenebilmesi için varlığı zorunlu olan ön koşullar” olarak açıklanır. HMK m. 114 uyarınca mahkemenin görevli ve yetkili olması, taraf ehliyeti, dava ehliyeti ve hukuki yararın bulunması temel dava şartlarındandır.

    TDV İslâm Ansiklopedisi ahkâm ve usul maddelerinde vurgulandığı üzere; adli yetki ve ehliyet bulunmadan açılan davalar esasa girilmeden hükümsüz kılınır.

    Dava Şartlarının Re’sen İncelenmesi

    Dava şartları kamu düzenine ilişkin olduğundan mahkemece yargılamanın her aşamasında kendiliğinden (re’sen) gözetilir. Eksiklik halinde dava usulden reddedilir.

    Edebi Eserlerde Dava Şartı Kavramı

    Usul engelleri edebiyatımızda şöyle geçer:

    “Haklılığına inansa da, dilekçedeki ön **dava şartı** eksikliği yüzünden davası esasa girilmeden usulden reddolunmuştu.”
    — Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Yaban

    İlişkili Kavramlar ve İç Bağlantılar

    Tarafların işlem yeteneği Dava Ehliyeti şartına dayanır. Davanın daha önce açılmamış olması Derdestlik şartıyla denetlenir.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Dava şartı eksikliği davanın esasına engel midir?

    Evet, dava şartı eksik ise hakim davanın esasına (kimin haklı olduğuna) girmeden davayı usulden reddeder.

    2. Dava şartları taraflarca ileri sürülmese de dikkate alınır mı?

    Evet, kamu düzeninden olduğu için hakim tarafından re’sen dikkate alınır.

Powered by
►
Necessary cookies enable essential site features like secure log-ins and consent preference adjustments. They do not store personal data.
None
►
Functional cookies support features like content sharing on social media, collecting feedback, and enabling third-party tools.
None
►
Analytical cookies track visitor interactions, providing insights on metrics like visitor count, bounce rate, and traffic sources.
None
►
Advertisement cookies deliver personalized ads based on your previous visits and analyze the effectiveness of ad campaigns.
None
Powered by