KimdirNedir.Com

Türkiye'nin Hukuk Rehberi

Etiket: Mahkeme Kararı

  • Kesinleşme Nedir? Neye Denir?

    Kesinleşme, mahkeme kararına karşı kanun yollarının (istinaf, temyiz) tüketilmesini veya bu yollara başvurma sürelerinin süresinde kullanılmayarak dolmasını ifade eden adli aşamadır.

    Doktrinel Yapısı

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “mahkeme kararının kanun yolları tüketilerek kesin kat’i duruma gelmesi” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Kesinleşme

    “Yazı işleri müdürünün vurduğu **kesinleşme** şerhiyle dava dosyası nihayet rafa kaldırıldı.”
    — Peyami Safa, Dokuzuncu Hariciye Koğuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Kesinleşen karar Kesin Hüküm halini alır. Süreç İlam belgesi üzerine şerh verilerek tamamlanır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Kesinleşme şerhi nereden alınır?

    Kararı veren ilk derece mahkemesinin yazı işleri müdürlüğünden alınır.

    2. Kesinleşmeden icra takibi başlatılabilir mi?

    Hukuk davalarında ilamın kesinleşmesi kural olarak beklenmez; ancak taşınmaz ve aile hukuku gibi bazı alanlarda kesinleşme şarttır.

  • İptal Kararı Nedir? Neye Denir?

    İptal kararı, idari yargıda veya Anayasa Mahkemesi’nde, hukuka aykırı bulunan bir idari işlemin veya kanun hükmünün geçmişe etkili olarak ortadan kaldırıldığını bildiren yargı kararıdır.

    Hukuki Sonuçları

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “hukuka aykırı işlemin ortadan kaldırılmasına dair yargı kararı” olarak tanımlanır. İptal kararları geriye etkili (retrodaktif) sonuç doğurur.

    Edebi Eserlerde İptal Kararı

    “Mahkemenin tebliğ ettiği **iptal kararı**, haksız yere yapılan atamayı tamamen hükümsüz kılmıştı.”
    — Peyami Safa, Dokuzuncu Hariciye Koğuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Karar İptal Davası neticesinde verilir. İşlemler İlam belgesiyle uygulanır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. İptal kararı çıkınca işlem ne olur?

    İptal kararı ile dava konusu idari işlem kurulduğu andan itibaren ortadan kalkmış (hiç yapılmamış) sayılır.

    2. İptal kararından sonra idare ne yapmak zorundadır?

    İdare, iptal kararı gereğince hukuki durumu işlem öncesi hale getirmek için gerekli işlemler yapmak zorundadır.

  • İlam Nedir? Neye Denir?

    İlam, mahkeme kararının yazıya dökülmüş, mühürlü ve icra kabiliyetine sahip resmi belgesidir.

    Doktrinel Yapısı

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “mahkeme kararını gösteren resmi vesika” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde İlam

    “Vezneden aldığı o mühürlü **ilam**, davanın kazandığını tescilliyordu.”
    — Reşat Nuri Güntekin, Çalıkuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    İlam İlamlı İcra takibine esas alınır. Belge Gerekçeli Karar metnidir.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. İlam ile hüküm aynı mıdır?

    Hüküm mahkemenin kararıdır; ilam ise bu kararın yazılı ve mühürlü resmi belgesidir.

    2. Her mahkeme kararı ilam olur mu?

    Esasa ilişkin nihai kararlar ve bazı ara kararlar ilam niteliği taşır.

  • İhtiyati Tedbir Nedir? Neye Denir?

    İhtiyati tedbir, HMK m. 389 vd. uyarınca, uyuşmazlık konusu hakkında hükmün infazını imkansız kılacak durumları önlemek için mahkemece verilen geçici koruma önlemidir.

    Doktrinel Yapısı

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “dava konusu hakkında verilen geçici koruma tedbiri” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde İhtiyati Tedbir

    “Mülkün devrini önleyen o **ihtiyati tedbir** kararı, hak sahibinin haklarını güvenceye aldı.”
    — Reşat Nuri Güntekin, Çalıkuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Tedbir Geçici Hukuki Koruma kapsamındadır. Mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesi eliyle uygulanır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. İhtiyati tedbir kararına itiraz süresi nedir?

    Karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 1 hafta içinde itiraz edilebilir.

    2. İhtiyati tedbir ne zaman kalkar?

    Dava sonucunda verilen hüküm kesinleştiğinde veya tedbirin kaldırılmasına karar verildiğinde kalkar.