KimdirNedir.Com

Türkiye'nin Hukuk Rehberi

Etiket: Eşya Hukuku

  • Kat Mülkiyeti Nedir? Neye Denir?

    Kat mülkiyeti, tamamlanmış bir yapının bağımsız bölümleri üzerinde kurulan özel mülkiyet ile ortak yerler üzerindeki paylı mülkiyetin birleştiği özel ayni haktır.

    634 Sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “tamamlanan binalarda bağımsız mülkiyet kurma hakkı” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Kat Mülkiyeti

    “Apartmanın iskanı alınınca **kat mülkiyeti** tapuları sahiplerine dağıtıldı.”
    — Peyami Safa, Dokuzuncu Hariciye Koğuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Öncesi Kat İrtifakı aşamasıdır. Paylar Arsa Payı ile orantılıdır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Kat mülkiyeti kurmak zorunlu mudur?

    Yapı tamamen bittiğinde yapı kullanma izin belgesine dayanarak kat mülkiyetine geçilmesi zorunludur.

    2. Ortak giderlere katılma zorunluluğu nedir?

    Kat malikleri arsa payları oranında apartman ortak giderlerine katılmakla mükelleftir.

  • Kat İrtifakı Nedir? Neye Denir?

    Kat irtifakı, kat mülkiyeti hukukunda, yapılmakta olan veya ileride inşa edilecek bir binanın bağımsız bölümleri için arsa payına bağlı olarak kurulan geçici mülkiyet hakkıdır.

    634 Sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “yapılmakta olan binalarda bağımsız bölümler için kurulan irtifak hakkı” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Kat İrtifakı

    “İnşaat halindeki apartmanın tapuda **kat irtifakı** projeleri onaylandı.”
    — Reşat Nuri Güntekin, Çalıkuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Hak daha sonra Kat Mülkiyeti statüsüne dönüştürülür. Oranlar Arsa Payı esasına dayanır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Kat irtifakı ne zaman kat mülkiyetine geçer?

    Yapı tamamen bittikten ve yapı kullanma izin belgesi (iskan) alındıktan sonra kat mülkiyetine geçilebilir.

    2. Kat irtifakı tapusu kredi alırken geçerli midir?

    Evet, inşaat halindeki projeli konutlar için bankalardan konut kredisi kullanılabilir.

  • Kamulaştırmasız El Atma Nedir? Neye Denir?

    Kamulaştırmasız el atma (fiili/hukuki el atma), idarenin usulüne uygun kamulaştırma yapmaksızın özel mülkiyete fiilen veya hukuken el koyarak mülkiyet hakkını ihlal etmesidir.

    Doktrinel Yapısı

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “usulsüz kamulaştırma eylemi, idarenin haksız el atması” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Kamulaştırmasız El Atma

    “İdarenin yaptığı bu **kamulaştırmasız el atma** mülkiyet hakkının açık ihlaliydi.”
    — Peyami Safa, Dokuzuncu Hariciye Koğuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Eylem Fiili Yol niteliğindedir. Bedel tespiti Kıymet Takdiri ile yapılır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Kamulaştırmasız el atma davası kime karşı açılır?

    El atarak tesisi yapan ilgili idareye karşı (belediye, karayolları vb.) açılır.

    2. Görevli mahkeme neresidir?

    Adli yargıda Asliye Hukuk Mahkemesidir.

  • Kal’i Müdahale Nedir? Neye Denir?

    Kal’i müdahale (yıkım ve el atmanın önlenmesi), başkasının taşınmazına haksız olarak yapılan yapıların yıkılması (kal’i) ve haksız tecavüzün önlenmesini (müdahalenin men’i) içeren ayni dava türüdür.

    Doktrinel Yapısı

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “haksız yapının yıkılması ve müdahalenin önlenmesi” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Kal’i Müdahale

    “Haksız inşaatın yıkılması için açılan **kal’i müdahale** davası mahkemece kabul edildi.”
    — Peyami Safa, Dokuzuncu Hariciye Koğuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Dava temelde bir El Atmanın Önlenmesi davasıdır. Yapılan yapılar için Enkaz Bedeli hesaplanabilir.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Kal’i müdahale ne anlama gelir?

    Haksız yapının yıkılması (kal) ile taşınmazdaki tecavüzün önlenmesini (müdahalenin men’i) ifade eder.

    2. Yıkım masrafı kime yükletilir?

    Yıkım (kal) masrafları haksız yapıyı inşa eden davalıya yükletilir.

  • Kadastro Nedir? Neye Denir?

    Kadastro, taşınmaz mülkiyetinin hukuki ve teknik sınırlarının devlet eliyle belirlenmesi, haritalandırılması ve tapu kütüğüne tescil edilmesi işlemidir.

    3402 Sayılı Kadastro Kanunu

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “taşınmazların hukuki ve teknik sınırlarının tespiti” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Kadastro

    “Köye gelen **kadastro** ekipleri tarlaların sınırlarını haritaya işliyordu.”
    — Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Yaban

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Tespit işlemleri Kadastro Tespiti ile yürütülür. Haklar Ayni Hak niteliğindedir.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Kadastro tespitine itiraz süresi nedir?

    Kadastro tutanaklarının askı ilan tarihinden itibaren 30 gün içinde Kadastro Mahkemesinde dava açılmalıdır.

    2. Kadastro mahkemesinin görevi nedir?

    Kadastro çalışmaları sırasında doğan mülkiyet ve sınır uyuşmazlıklarını çözmekle görevli özel mahkemedir.

  • İştirak Halinde Mülkiyet Nedir? Neye Denir?

    İştirak halinde mülkiyet (elbirliği mülkiyeti), kanun veya sözleşme gereği aralarında ortaklık bağı bulunan kişilerin (mirasçılar vb.), mallar üzerindeki paylarının belli olmadığı, mülkiyete elbirliğiyle sahip oldukları ortaklık türüdür.

    TMK m. 701 Uyarınca Elbirliği Mülkiyeti

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “ortakların paylarının belli olmadığı elbirliği mülkiyeti” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde İştirak Halinde Mülkiyet

    “Mirasçılar arasındaki o **iştirak halinde mülkiyet**, tapu sicilinde tek bir ortaklık olarak kayıtlıydı.”
    — Peyami Safa, Dokuzuncu Hariciye Koğuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Ortaklık yapısı genel İştirak kurallarına tabidir. Haklar Ayni Hak korumasındadır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. İştirak halinde mülkiyette ortaklar payını tek başına satabilir mi?

    Hayır, elbirliği mülkiyetinde ortakların somut payları olmadığından tek başına devir yapamazlar; ancak mülkiyetin paylı mülkiyete çevrilmesi istenebilir.

    2. İştirak halinde mülkiyette dava açma yetkisi nasıldır?

    Kural olarak ortakların bütün mallarla ilgili davalarda birlikte hareket etmesi (birlikte dava açması) gerekir.

  • İşgal Nedir? Neye Denir?

    İşgal, eşya hukukunda, sahipsiz bir taşınır malın mülkiyetini kazanmak amacıyla zilyetliğe geçirme fiilidir; haksız işgaller ise ecrimisil doğurur.

    Doktrinel Yapısı

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “sahipsiz malı edinme veya başkasının mülkünü haksız tutma” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde İşgal

    “Boş araziye yapılan o haksız **işgal** davası mahkemeye taşındı.”
    — Peyami Safa, Dokuzuncu Hariciye Koğuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Haksız işgaller Ecrimisil tazminatına yol açar. Önlenmesi El Atmanın Önlenmesi davasıyla istenir.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Sahipsiz taşınmazlar işgal yoluyla kazanılabilir mi?

    Hayır, sahipsiz taşınmazlar devletin mülkiyetindedir; işgal ancak sahipsiz taşınırlar için geçerlidir.

    2. Haksız işgal tazminatı nedir?

    Ecrimisil olarak adlandırılan haksız kullanım bedelidir.

  • İstihkak Nedir? Neye Denir?

    İstihkak, eşya hukukunda ve icra hukukunda, bir malın mülkiyetinin kendisine ait olduğunu iddia eden kişinin, o malın haksız zilyedinden veya haczedildiği durumlardan geri verilmesini istemesi davasıdır (istihkak davası).

    Doktrinel Yapısı ve İİK m. 96

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “mülkiyet iddia edilerek malın iadesinin istenmesi” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde İstihkak

    “Haczedilen mallar arasında kendine ait olanları kurtarmak için açtığı **istihkak** davasını kazandı.”
    — Reşat Nuri Güntekin, Çalıkuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Dava Haciz takiplerinde üçüncü kişilerin mülkiyet iddialarıyla açılır. Hak Ayni Hak niteliğindedir.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. İstihkak davası kime karşı açılır?

    İcra takiplerindeki istihkak davaları alacaklıya ve borçluya karşı açılır.

    2. İstihkak davasında ispat kime aittir?

    Mülkiyet iddia eden üçüncü kişiye aittir.

  • İrtifak Hakkı Nedir? Neye Denir?

    İrtifak hakkı, eşya hukukunda, malike malı üzerinde belirli bir şekilde kullanma yetkisi veren veya malikin mülkiyet yetkilerini kısıtlayan sınırlı ayni haktır.

    TMK m. 779 Uyarınca İrtifak Hakları

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “başkasına ait bir taşınmaz üzerinde lehdarına yararlanma yetkisi veren ayni hak” olarak tanımlanır.

    TDV İslâm Ansiklopedisi irtifak ve mülkiyet maddelerinde açıklandığı üzere; taşınmazlar üzerindeki geçit ve yararlanma hakları fıkıhta köklü bir geçmişe sahiptir.

    Edebi Eserlerde İrtifak Hakkı

    “Tapuya işlenen bu **irtifak hakkı** komşu araziden geçişi yasal güvenceye bağlıyordu.”
    — Peyami Safa, Dokuzuncu Hariciye Koğuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Hak türü sınırlı bir Ayni Hak çeşididir. Benzer yetki İntifa Hakkı ile sağlanır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. İrtifak hakları tapuya tescil edilir mi?

    Evet, taşınmazlar üzerinde kurulan irtifak haklarının geçerliliği tapu kütüğüne tescil edilmesine bağlıdır.

    2. İrtifak hakkı zamanaşımıyla kazanılır mı?

    Taşınmaz lehine irtifak hakları kazandırıcı zamanaşımı ile tapuda tescil edilerek kazanılabilir.

  • Geçit Hakkı Nedir? Neye Denir?

    Geçit hakkı (irtifak hakkı), eşya hukukunda, genel yola çıkmak için yeterli yolu bulunmayan bir taşınmaz malikinin, tam bir bedel karşılığında komşu taşınmaz üzerinden kendisine yol verilmesini talep ettiği sınırlı ayni haktır (zorunlu geçit hakkı).

    TMK m. 747 Uyarınca Zorunlu Geçit Hakkı

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “başkasına ait taşınmazdan geçme imkanı sağlanan irtifak hakkı” olarak tanımlanır. TMK m. 747 uyarınca genel yola erişimi olmayan taşınmaz maliki komşularından bedeli karşılığında zorunlu geçit hakkı isteyebilir.

    TDV İslâm Ansiklopedisi irtifak ve murûr maddelerinde açıklandığı üzere; İslâm hukukunda geçit hakkı hakka’l-murûr olarak bilinir ve komşuluk hukukunun en köklü esaslarındandır.

    Edebi Eserlerde Geçit Hakkı Kavramı

    Arazi uyuşmazlıkları ve komşuluk ilişkileri edebiyatımızda şöyle geçer:

    “Tarlasına ulaşmak için komşu araziden talep ettiği **geçit hakkı**, iki aile arasındaki asırlık çekişmenin mahkemeye taşınmasına sebep oldu.”
    — Halid Ziya Uşaklıgil, Mai ve Siyah

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Geçit hakkı bir sınırlı Ayni Hak niteliği taşır. Hakkın tesisi için tam bir Bedel ödenir. Tapu kütüğüne tescil olunur.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Geçit hakkı davası hangi mahkemede açılır?

    Taşınmazın bulunduğu yerdeki Asliye Hukuk Mahkemesi’nde açılır.

    2. Geçit hakkı yükü hangi komşu araziden geçirilir?

    Geçit hakkı, komşuluk ilişkileri ve arazi durumuna göre en az zarar verecek ve en uygun güzergah üzerinden kurulur.

Powered by
►
Necessary cookies enable essential site features like secure log-ins and consent preference adjustments. They do not store personal data.
None
►
Functional cookies support features like content sharing on social media, collecting feedback, and enabling third-party tools.
None
►
Analytical cookies track visitor interactions, providing insights on metrics like visitor count, bounce rate, and traffic sources.
None
►
Advertisement cookies deliver personalized ads based on your previous visits and analyze the effectiveness of ad campaigns.
None
Powered by