KimdirNedir.Com

Türkiye'nin Hukuk Rehberi

Etiket: Eşya Hukuku

  • Rehin Nedir? Neye Denir?

    Rehin, alacaklının alacağını güvence altına almak üzere borçluya veya üçüncü kişiye ait taşınır veya taşınmaz mallar üzerinde kurduğu sınırlı ayni haktır.

    Doktrinel Yapısı ve TMK Esasları

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “alacağı güvenceye alan ayni hak” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Rehin

    “Borca karşılık bırakılan **rehin** senedi alacaklıya güvence sağladı.”
    — Ömer Seyfettin, Efruz Bey

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Rehin bir Güvence aracıdır. Taşınmaz üzerindeki türü İpotek olarak bilinir.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Rehin hakkı paraya çevrilme yetkisi verir mi?

    Evet, borç ödenmediğinde alacaklı rehinli malı icra yoluyla paraya çevirip alacağını öncelikle tahsil etme hakkına (rüçhan hakkına) sahiptir.

    2. Taşınır rehni nasıl kurulur?

    Genellikle malın zilyetliğinin alacaklıya devredilmesiyle kurulur.

  • Paylı Mülkiyet Nedir? Neye Denir?

    Paylı mülkiyet (müşterek mülkiyet), birden fazla kişinin bir mala belli oranlarda (paylarla) bağımsız olarak malik olduğu mülkiyet türüdür.

    TMK m. 688 Uyarınca Paylı Mülkiyet

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “birden fazla kişinin belirli paylarla sahip olduğu mülkiyet türü” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Paylı Mülkiyet

    “Tapuda kayıtlı olan bu **paylı mülkiyet** ortaklara bağımsız hisse oranları veriyordu.”
    — Reşat Nuri Güntekin, Çalıkuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Hisseler Arsa Payı gibi oranlarla belirlenir. Mülkiyet Ayni Hak korumasındadır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Paylı mülkiyette paydaş payını satabilir mi?

    Evet, her paydaş kendi payını üçüncü kişilere dilediği gibi satabilir (diğer paydaşların yasal önalım hakkı saklıdır).

    2. Paylı mülkiyet nasıl sona erer?

    Ortaklığın giderilmesi davası veya payların devriyle sona erer.

  • Önalım Hakkı Nedir? Neye Denir?

    Önalım hakkı (şufa hakkı), paylı mülkiyette bir paydaşın taşınmazdaki payını üçüncü kişiye satması durumunda diğer paydaşların o payı öncelikle satın alma yetkisini veren yenilik doğuran haktır.

    TMK m. 732 Uyarınca Şufa Hakkı

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “paylı mülkiyette paydaşların öncelikli satın alma hakkı” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Önalım Hakkı

    “Komşuya satılan tarlada kullanılan **önalım hakkı** davası mülklerin aile içinde kalmasını sağladı.”
    — Ahmet Hamdi Tanpınar, Huzur

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Hakkın kullanımı Rüçhan Hakkı ilkeleriyle benzerlik gösterir. Paylı mülkiyet Fiili Taksim ile sınırlandırılabilir.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Önalım hakkı davası açma süresi ne kadardır?

    Satışın hak sahibine noter aracılığıyla bildirilmesinden itibaren 3 ay ve herhalde satışın üzerinden 2 yıl geçmekle düşer.

    2. Sözleşmeden doğan önalım hakkı tapuya şerh edilebilir mi?

    Evet, sözleşmeden doğan önalım hakkı tapu kütüğüne şerh edilerek en fazla 5 yıl için geçerli kılınabilir.

  • Ortaklığın Giderilmesi Nedir? Neye Denir?

    Ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu), paylı mülkiyet veya elbirliği mülkiyetine konu taşınır veya taşınmaz mallardaki ortaklığı, aynen taksim veya açık artırmayla satış suretiyle sonlandıran dava türüdür.

    TMK m. 698 Uyarınca İzale-i Şuyu

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “paylı veya elbirliği mülkiyetindeki ortaklığın satış veya taksimle sonlandırılması” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Ortaklığın Giderilmesi

    “Mirasçılar arasında anlaşmazlıkla açılan **ortaklığın giderilmesi** davası tarlanın satılmasıyla sonuçlandı.”
    — Peyami Safa, Dokuzuncu Hariciye Koğuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Ortaklığın temeli İştirak Halinde Mülkiyet veya paylı mülkiyettir. Değerleme Kıymet Takdiri ile yapılır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Ortaklığın giderilmesi davası nasıl sonuçlanır?

    Malın aynen taksimi (bölünmesi) mümkünse bölüştürülür; değilse açık artırma usulüyle satılarak bedeli paylaştırılır.

    2. Satış suretiyle ortaklığın giderilmesinde ön alım hakkı var mı?

    Hayır, açık artırmayla satışlarda paydaşların ön alım (şufa) hakkı bulunmaz.

  • Mülkiyet Hakkı Nedir? Neye Denir?

    Mülkiyet hakkı, Anayasa m. 35 ile güvence altına alınan, sahibine eşya üzerinde en geniş yetkiler tanıyan temel insan haklarından biridir.

    Anayasal Güvence

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “anayasal güvence altındaki en geniş ayni hak” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Mülkiyet Hakkı

    “Anayasa ile korunan o **mülkiyet hakkı** bireyin en temel özgürlük teminatıydı.”
    — Reşat Nuri Güntekin, Çalıkuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Hakkın temeli Mülkiyet kavramıdır. İhlali halinde Kamulaştırma veya dava yolları işletilir.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Mülkiyet hakkı sınırsız mıdır?

    Hayır, mülkiyet hakkı kamu yararı amacıyla ve kanunla sınırlanabilir (örneğin kamulaştırma).

    2. Mülkiyet hakkı zamanaşımına uğrar mı?

    Mülkiyet hakkı ayni hak olduğundan kural olarak zamanaşımına uğramaz.

  • Men’i Müdahale Nedir? Neye Denir?

    Men’i müdahale (el atmanın önlenmesi), mülkiyet hakkına yapılan haksız tecavüzün durdurulması için açılan ayni davadır.

    Doktrinel Yapısı

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “haksız el atmanın önlenmesi” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Men’i Müdahale

    “Arazisindeki işgale son vermek için **men’i müdahale** davası açtı.”
    — Reşat Nuri Güntekin, Çalıkuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Dava El Atmanın Önlenmesi ile aynı anlama gelir. Haksız kullanımlar için Ecrimisil istenir.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Men’i müdahale davası kime karşı açılır?

    Malı haksız olarak elinde bulunduran (haksız zilyede) karşı açılır.

    2. Ecrimisil ile men’i müdahale birlikte istenebilir mi?

    Evet, hem haksız müdahalenin önlenmesi hem de geçmiş döneme ait ecrimisil tazminatı aynı dava dilekçesinde istenebilir.

  • Kat Mülkiyeti Nedir? Neye Denir?

    Kat mülkiyeti, tamamlanmış bir yapının bağımsız bölümleri üzerinde kurulan özel mülkiyet ile ortak yerler üzerindeki paylı mülkiyetin birleştiği özel ayni haktır.

    634 Sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “tamamlanan binalarda bağımsız mülkiyet kurma hakkı” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Kat Mülkiyeti

    “Apartmanın iskanı alınınca **kat mülkiyeti** tapuları sahiplerine dağıtıldı.”
    — Peyami Safa, Dokuzuncu Hariciye Koğuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Öncesi Kat İrtifakı aşamasıdır. Paylar Arsa Payı ile orantılıdır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Kat mülkiyeti kurmak zorunlu mudur?

    Yapı tamamen bittiğinde yapı kullanma izin belgesine dayanarak kat mülkiyetine geçilmesi zorunludur.

    2. Ortak giderlere katılma zorunluluğu nedir?

    Kat malikleri arsa payları oranında apartman ortak giderlerine katılmakla mükelleftir.

  • Kat İrtifakı Nedir? Neye Denir?

    Kat irtifakı, kat mülkiyeti hukukunda, yapılmakta olan veya ileride inşa edilecek bir binanın bağımsız bölümleri için arsa payına bağlı olarak kurulan geçici mülkiyet hakkıdır.

    634 Sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “yapılmakta olan binalarda bağımsız bölümler için kurulan irtifak hakkı” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Kat İrtifakı

    “İnşaat halindeki apartmanın tapuda **kat irtifakı** projeleri onaylandı.”
    — Reşat Nuri Güntekin, Çalıkuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Hak daha sonra Kat Mülkiyeti statüsüne dönüştürülür. Oranlar Arsa Payı esasına dayanır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Kat irtifakı ne zaman kat mülkiyetine geçer?

    Yapı tamamen bittikten ve yapı kullanma izin belgesi (iskan) alındıktan sonra kat mülkiyetine geçilebilir.

    2. Kat irtifakı tapusu kredi alırken geçerli midir?

    Evet, inşaat halindeki projeli konutlar için bankalardan konut kredisi kullanılabilir.

  • Kamulaştırmasız El Atma Nedir? Neye Denir?

    Kamulaştırmasız el atma (fiili/hukuki el atma), idarenin usulüne uygun kamulaştırma yapmaksızın özel mülkiyete fiilen veya hukuken el koyarak mülkiyet hakkını ihlal etmesidir.

    Doktrinel Yapısı

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “usulsüz kamulaştırma eylemi, idarenin haksız el atması” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Kamulaştırmasız El Atma

    “İdarenin yaptığı bu **kamulaştırmasız el atma** mülkiyet hakkının açık ihlaliydi.”
    — Peyami Safa, Dokuzuncu Hariciye Koğuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Eylem Fiili Yol niteliğindedir. Bedel tespiti Kıymet Takdiri ile yapılır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Kamulaştırmasız el atma davası kime karşı açılır?

    El atarak tesisi yapan ilgili idareye karşı (belediye, karayolları vb.) açılır.

    2. Görevli mahkeme neresidir?

    Adli yargıda Asliye Hukuk Mahkemesidir.

  • Kal’i Müdahale Nedir? Neye Denir?

    Kal’i müdahale (yıkım ve el atmanın önlenmesi), başkasının taşınmazına haksız olarak yapılan yapıların yıkılması (kal’i) ve haksız tecavüzün önlenmesini (müdahalenin men’i) içeren ayni dava türüdür.

    Doktrinel Yapısı

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “haksız yapının yıkılması ve müdahalenin önlenmesi” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Kal’i Müdahale

    “Haksız inşaatın yıkılması için açılan **kal’i müdahale** davası mahkemece kabul edildi.”
    — Peyami Safa, Dokuzuncu Hariciye Koğuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Dava temelde bir El Atmanın Önlenmesi davasıdır. Yapılan yapılar için Enkaz Bedeli hesaplanabilir.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Kal’i müdahale ne anlama gelir?

    Haksız yapının yıkılması (kal) ile taşınmazdaki tecavüzün önlenmesini (müdahalenin men’i) ifade eder.

    2. Yıkım masrafı kime yükletilir?

    Yıkım (kal) masrafları haksız yapıyı inşa eden davalıya yükletilir.

Powered by
►
Necessary cookies enable essential site features like secure log-ins and consent preference adjustments. They do not store personal data.
None
►
Functional cookies support features like content sharing on social media, collecting feedback, and enabling third-party tools.
None
►
Analytical cookies track visitor interactions, providing insights on metrics like visitor count, bounce rate, and traffic sources.
None
►
Advertisement cookies deliver personalized ads based on your previous visits and analyze the effectiveness of ad campaigns.
None
Powered by