KimdirNedir.Com

Türkiye'nin Hukuk Rehberi

Etiket: TMK

  • Reddi Miras Nedir? Neye Denir?

    Reddi miras, yasal veya atanmış mirasçıların mirasbırakanın terekesini istemediğini mahkemeye bildirerek reddetmesi hakkıdır.

    Doktrinel Yapısı

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “mirasın reddedilmesi, mirastan imtina” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Reddi Miras

    “Borç batağındaki babasının ardından yaptığı **reddi miras** ile ailesini kurtardı.”
    — Reşat Nuri Güntekin, Çalıkuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    İşlem hukuken Mirasın Reddi olarak bilinir. Konu Miras hukuku kapsamındadır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Reddi miras süresi ne kadardır?

    Murisin ölümünün öğrenildiği tarihten itibaren 3 aydır.

    2. Reddi miras nereye yapılır?

    Yasal olarak murisin son yerleşim yeri Sulh Hukuk Mahkemesine yazılı veya sözlü beyanla yapılır.

  • Paylı Mülkiyet Nedir? Neye Denir?

    Paylı mülkiyet (müşterek mülkiyet), birden fazla kişinin bir mala belli oranlarda (paylarla) bağımsız olarak malik olduğu mülkiyet türüdür.

    TMK m. 688 Uyarınca Paylı Mülkiyet

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “birden fazla kişinin belirli paylarla sahip olduğu mülkiyet türü” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Paylı Mülkiyet

    “Tapuda kayıtlı olan bu **paylı mülkiyet** ortaklara bağımsız hisse oranları veriyordu.”
    — Reşat Nuri Güntekin, Çalıkuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Hisseler Arsa Payı gibi oranlarla belirlenir. Mülkiyet Ayni Hak korumasındadır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Paylı mülkiyette paydaş payını satabilir mi?

    Evet, her paydaş kendi payını üçüncü kişilere dilediği gibi satabilir (diğer paydaşların yasal önalım hakkı saklıdır).

    2. Paylı mülkiyet nasıl sona erer?

    Ortaklığın giderilmesi davası veya payların devriyle sona erer.

  • Ortaklığın Giderilmesi Nedir? Neye Denir?

    Ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu), paylı mülkiyet veya elbirliği mülkiyetine konu taşınır veya taşınmaz mallardaki ortaklığı, aynen taksim veya açık artırmayla satış suretiyle sonlandıran dava türüdür.

    TMK m. 698 Uyarınca İzale-i Şuyu

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “paylı veya elbirliği mülkiyetindeki ortaklığın satış veya taksimle sonlandırılması” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Ortaklığın Giderilmesi

    “Mirasçılar arasında anlaşmazlıkla açılan **ortaklığın giderilmesi** davası tarlanın satılmasıyla sonuçlandı.”
    — Peyami Safa, Dokuzuncu Hariciye Koğuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Ortaklığın temeli İştirak Halinde Mülkiyet veya paylı mülkiyettir. Değerleme Kıymet Takdiri ile yapılır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Ortaklığın giderilmesi davası nasıl sonuçlanır?

    Malın aynen taksimi (bölünmesi) mümkünse bölüştürülür; değilse açık artırma usulüyle satılarak bedeli paylaştırılır.

    2. Satış suretiyle ortaklığın giderilmesinde ön alım hakkı var mı?

    Hayır, açık artırmayla satışlarda paydaşların ön alım (şufa) hakkı bulunmaz.

  • Nafaka Nedir? Neye Denir?

    Nafaka, aile hukukunda, kanunen bakmakla yükümlü olunan kişilere, onların geçimini sağlamak, yoksulluğa düşmelerini önlemek veya eğitim giderlerini karşılamak amacıyla mahkeme kararıyla ödetilen düzenli mali yardımdır.

    TMK Sistematiğinde Nafaka Türleri

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “kanunen ödenmesi gereken geçim yardımı” olarak tanımlanır. Türk Medeni Kanunu’na göre tedbir nafakası, iştirak nafakası, yoksulluk nafakası ve yardım nafakası olmak üzere dörde ayrılır.

    TDV İslâm Ansiklopedisi nafaka maddesinde açıklandığı üzere; aile bireylerinin geçimini sağlama yükümlülüğü fıkıhta asli bir yükümlülüktür.

    Edebi Eserlerde Nafaka

    “Mahkemenin bağladığı **nafaka** ödemeleri onun tek geçim kaynağıydı.”
    — Reşat Nuri Güntekin, Çalıkuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Çocuklar için ödenen türü İştirak Nafakası adını alır. Kararlar Boşanma davalarında hüküm altına alınır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Yoksulluk nafakası ne zaman sona erer?

    Alacaklının yeniden evlenmesi veya taraflardan birinin ölümüyle kendiliğinden sona erer.

    2. Nafaka ödenmezse hapis cezası var mıdır?

    Evet, nafaka kararlarına uymayan borçlular hakkında şikayet üzerine tazyik hapsi uygulanabilir.

  • Mirasçılık Belgesi Nedir? Neye Denir?

    Mirasçılık belgesi (veraset ilamı), mirasbırakanın ölümü sonrasında yasal mirasçıların kimler olduğunu ve miras payı oranlarını gösteren resmi mahkeme veya noter belgesidir.

    TMK m. 598 Uyarınca Veraset İlamı

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “mirasçıları ve paylarını gösteren belge” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Mirasçılık Belgesi

    “Noterden alınan o **mirasçılık belgesi** ile tereke üzerindeki haklar resmileşti.”
    — Reşat Nuri Güntekin, Çalıkuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Belge Miras paylaşımlarının temelidir. Hak sahibi ret hakkını Mirasın Reddi ile kullanabilir.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Mirasçılık belgesi nereden alınır?

    Noterlerden veya sulh hukuk mahkemelerinden alınabilir.

    2. Veraset ilamına itiraz edilebilir mi?

    Evet, mirasçılığın yanlış tesis edildiği iddiasıyla Asliye Hukuk Mahkemesinde verasetin iptali davası açılabilir.

  • Men’i Müdahale Nedir? Neye Denir?

    Men’i müdahale (el atmanın önlenmesi), mülkiyet hakkına yapılan haksız tecavüzün durdurulması için açılan ayni davadır.

    Doktrinel Yapısı

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “haksız el atmanın önlenmesi” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Men’i Müdahale

    “Arazisindeki işgale son vermek için **men’i müdahale** davası açtı.”
    — Reşat Nuri Güntekin, Çalıkuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Dava El Atmanın Önlenmesi ile aynı anlama gelir. Haksız kullanımlar için Ecrimisil istenir.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Men’i müdahale davası kime karşı açılır?

    Malı haksız olarak elinde bulunduran (haksız zilyede) karşı açılır.

    2. Ecrimisil ile men’i müdahale birlikte istenebilir mi?

    Evet, hem haksız müdahalenin önlenmesi hem de geçmiş döneme ait ecrimisil tazminatı aynı dava dilekçesinde istenebilir.

  • İştirak Halinde Mülkiyet Nedir? Neye Denir?

    İştirak halinde mülkiyet (elbirliği mülkiyeti), kanun veya sözleşme gereği aralarında ortaklık bağı bulunan kişilerin (mirasçılar vb.), mallar üzerindeki paylarının belli olmadığı, mülkiyete elbirliğiyle sahip oldukları ortaklık türüdür.

    TMK m. 701 Uyarınca Elbirliği Mülkiyeti

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “ortakların paylarının belli olmadığı elbirliği mülkiyeti” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde İştirak Halinde Mülkiyet

    “Mirasçılar arasındaki o **iştirak halinde mülkiyet**, tapu sicilinde tek bir ortaklık olarak kayıtlıydı.”
    — Peyami Safa, Dokuzuncu Hariciye Koğuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Ortaklık yapısı genel İştirak kurallarına tabidir. Haklar Ayni Hak korumasındadır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. İştirak halinde mülkiyette ortaklar payını tek başına satabilir mi?

    Hayır, elbirliği mülkiyetinde ortakların somut payları olmadığından tek başına devir yapamazlar; ancak mülkiyetin paylı mülkiyete çevrilmesi istenebilir.

    2. İştirak halinde mülkiyette dava açma yetkisi nasıldır?

    Kural olarak ortakların bütün mallarla ilgili davalarda birlikte hareket etmesi (birlikte dava açması) gerekir.

  • İştirak Nafakası Nedir? Neye Denir?

    İştirak nafakası, aile hukukunda, boşanma veya ayrılık sonrasında velayeti kendisine verilmeyen eşin, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılmak üzere ödemekle yükümlü olduğu nafaka türüdür.

    TMK m. 182 Uyarınca İştirak Nafakası

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “velayet kendisine verilmeyen eşin çocuk için ödediği katılım nafakası” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde İştirak Nafakası

    “Mahkemenin bağladığı **iştirak nafakası** ile çocuğun masrafları güvence altına alındı.”
    — Halid Ziya Uşaklıgil, Mai ve Siyah

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Nafaka borcu Boşanma ilamıyla hüküm altına alınır. Ödeme yapılmazsa İcra Takibi açılır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. İştirak nafakası ne zamana kadar ödenir?

    Kural olarak çocuk ergin oluncaya kadar ödenir; çocuk eğitimine devam ediyorsa eğitim süresince devam eder.

    2. İştirak nafakası arttırılabilir mi?

    Evet, enflasyon artışı veya çocuğun masraflarının artması halinde nafakanın arttırılması davası açılabilir.

  • İrtifak Hakkı Nedir? Neye Denir?

    İrtifak hakkı, eşya hukukunda, malike malı üzerinde belirli bir şekilde kullanma yetkisi veren veya malikin mülkiyet yetkilerini kısıtlayan sınırlı ayni haktır.

    TMK m. 779 Uyarınca İrtifak Hakları

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “başkasına ait bir taşınmaz üzerinde lehdarına yararlanma yetkisi veren ayni hak” olarak tanımlanır.

    TDV İslâm Ansiklopedisi irtifak ve mülkiyet maddelerinde açıklandığı üzere; taşınmazlar üzerindeki geçit ve yararlanma hakları fıkıhta köklü bir geçmişe sahiptir.

    Edebi Eserlerde İrtifak Hakkı

    “Tapuya işlenen bu **irtifak hakkı** komşu araziden geçişi yasal güvenceye bağlıyordu.”
    — Peyami Safa, Dokuzuncu Hariciye Koğuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Hak türü sınırlı bir Ayni Hak çeşididir. Benzer yetki İntifa Hakkı ile sağlanır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. İrtifak hakları tapuya tescil edilir mi?

    Evet, taşınmazlar üzerinde kurulan irtifak haklarının geçerliliği tapu kütüğüne tescil edilmesine bağlıdır.

    2. İrtifak hakkı zamanaşımıyla kazanılır mı?

    Taşınmaz lehine irtifak hakları kazandırıcı zamanaşımı ile tapuda tescil edilerek kazanılabilir.

  • İntifa Hakkı Nedir? Neye Denir?

    İntifa hakkı, eşya hukukunda, başkasına ait bir mal veya hakkın zilyetliğini elinde bulundurarak onu kullanma ve semerelerinden (gelirinden) yararlanma yetkisi veren sınırlı ayni haktır.

    TMK m. 794 Uyarınca İntifa Hakkı

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “başkasının malından yararlanma yetkisi veren ayni hak” olarak tanımlanır.

    TDV İslâm Ansiklopedisi intifa ve rükûb maddelerinde açıklandığı üzere; bir malın menfaatinden başkasının yararlandırılması fıkıhta usulüne uygun akitlerle mümkündür.

    Edebi Eserlerde İntifa Hakkı

    “Tapuya şerh edilen o **intifa hakkı** sayesinde ömrünün sonuna kadar konakta oturma imkanı bulmuştu.”
    — Reşat Nuri Güntekin, Çalıkuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Hak türü sınırlı bir Ayni Hak niteliğindedir. Haklar İrtifak Hakkı kategorisinde yer alır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. İntifa hakkı devredilebilir mi?

    İntifa hakkı şahsa sıkı sıkıya bağlıdır; kural olarak başkasına devredilemez ancak kullanılması başkasına verilebilir.

    2. İntifa hakkı nasıl sona erer?

    Hak sahibinin ölümü, sürenin dolması veya malın tamamen yok olmasıyla sona erer.