KimdirNedir.Com

Türkiye'nin Hukuk Rehberi

Etiket: Teminat

  • Rehin Nedir? Neye Denir?

    Rehin, alacaklının alacağını güvence altına almak üzere borçluya veya üçüncü kişiye ait taşınır veya taşınmaz mallar üzerinde kurduğu sınırlı ayni haktır.

    Doktrinel Yapısı ve TMK Esasları

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “alacağı güvenceye alan ayni hak” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Rehin

    “Borca karşılık bırakılan **rehin** senedi alacaklıya güvence sağladı.”
    — Ömer Seyfettin, Efruz Bey

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Rehin bir Güvence aracıdır. Taşınmaz üzerindeki türü İpotek olarak bilinir.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Rehin hakkı paraya çevrilme yetkisi verir mi?

    Evet, borç ödenmediğinde alacaklı rehinli malı icra yoluyla paraya çevirip alacağını öncelikle tahsil etme hakkına (rüçhan hakkına) sahiptir.

    2. Taşınır rehni nasıl kurulur?

    Genellikle malın zilyetliğinin alacaklıya devredilmesiyle kurulur.

  • Menfi Tespit Davası Nedir? Neye Denir?

    Menfi tespit davası, borçlunun, hakkında icra takibi başlamadan önce veya takip sırasında borçlu olmadığını tespiti için açtığı mahkeme davasıdır.

    İİK m. 72 Uyarınca Menfi Tespit

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “borçlu olunmadığının tespiti davası” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Menfi Tespit

    “Haksız senede karşı açtığı **menfi tespit davası** borç yükünden kurtulmasını sağladı.”
    — Peyami Safa, Dokuzuncu Hariciye Koğuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Ödeme yapıldıktan sonra açılan türü İstirdat davasıdır. İtiraz İcra Takibi sürecini etkiler.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Menfi tespit davası icrayı durdurur mu?

    Kural olarak icrayı durdurmaz; ancak %15’ten az olmamak üzere teminat yatırılarak icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmesi tedbiren önlenebilir.

    2. Menfi tespit davası nerede açılır?

    Tüketici mahkemeleri veya genel hükümlere göre Asliye Hukuk/Ticaret Mahkemelerinde açılır.

  • İhtiyati Tedbir Nedir? Neye Denir?

    İhtiyati tedbir, HMK m. 389 vd. uyarınca, uyuşmazlık konusu hakkında hükmün infazını imkansız kılacak durumları önlemek için mahkemece verilen geçici koruma önlemidir.

    Doktrinel Yapısı

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “dava konusu hakkında verilen geçici koruma tedbiri” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde İhtiyati Tedbir

    “Mülkün devrini önleyen o **ihtiyati tedbir** kararı, hak sahibinin haklarını güvenceye aldı.”
    — Reşat Nuri Güntekin, Çalıkuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Tedbir Geçici Hukuki Koruma kapsamındadır. Mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesi eliyle uygulanır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. İhtiyati tedbir kararına itiraz süresi nedir?

    Karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 1 hafta içinde itiraz edilebilir.

    2. İhtiyati tedbir ne zaman kalkar?

    Dava sonucunda verilen hüküm kesinleştiğinde veya tedbirin kaldırılmasına karar verildiğinde kalkar.

  • İhtiyati Haciz Nedir? Neye Denir?

    İhtiyati haciz, para alacaklarının zamanında tahsilini güvence altına almak amacıyla borçlunun mallarına mahkeme kararıyla konulan geçici koruma tedbiridir.

    İİK m. 257 Uyarınca Şartları

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “alacağı güvenceye almak için mallara konulan geçici haciz” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde İhtiyati Haciz

    “Mahkemenin verdiği **ihtiyati haciz** kararıyla malların üzerine tedbir konuldu.”
    — Ömer Seyfettin, Efruz Bey

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Tedbir türü Geçici Hukuki Koruma tedbiridir. Alacak Muaccel olmalıdır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. İhtiyati haciz kararı için teminat gerekir mi?

    Evet, haksız haciz riskine karşı alacaklının mahkemeye teminat yatırması zorunludur.

    2. İhtiyati haciz ne kadar sürede icraya konulmalıdır?

    Kararın verildiği tarihten itibaren genellikle 10 gün içinde icra dairesinden infazı istenmelidir.

  • Güvence Nedir? Neye Denir?

    Güvence (teminat), borçlar hukukunda, usul hukukunda ve kamu hukukunda, borcun ifa edileceğini, zararın tazmin olunacağını veya yasal yükümlülüklerin yerine getirileceğini garanti altına almak üzere sunulan ayni veya şahsi teminat mekanizmasıdır.

    Güvence Müessesesinin Doktrinel ve Fıkhi Altyapısı

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “borcun veya adli yükümlülüğün yerine getirilmesini sağlamak için verilen teminat” olarak tanımlanır. İslâm borçlar hukukunda güvence rehin veya kefalet kurumlarıyla karşılanır.

    TDV İslâm Ansiklopedisi teminat ve rehin maddelerinde açıklandığı üzere; alacaklının hakkını riske atmamak amacıyla güvence gösterilmesi akdi güvenin esasıdır.

    HMK ve TBK Sistematiğinde Güvence (Teminat)

    HMK m. 84 uyarınca Türkiye’de yerleşim yeri bulunmayan davacılar veya iflas etmiş kişiler yargılama giderlerini karşılamak üzere mahkemeye teminat göstermek zorundadır. Borçlar hukukunda rehin, ipotek ve banka teminat mektupları temel güvencelerdir.

    Edebi Eserlerde Güvence Kavramı

    Verilen teminatlar ve borç emniyeti edebiyatımızda şöyle geçer:

    “Mahkemeye sunulan ipotek senedi, borcun ödeneceğine dair sarsılmaz bir **güvence** oluşturmuştu.”
    — Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Yaban

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Sözleşmeyle kurulan güvenceler Garanti kurgusuna dayanır. Hak kayıplarını engellemek üzere Geçici Hukuki Koruma tedbirleri alınır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Teminat türleri nelerdir?

    Ayni teminat (rehin, ipotek) ve şahsi teminat (kefalet, garanti) olmak üzere ikiye ayrılır.

    2. Teminat akçesi ne zaman iade edilir?

    Güvence altına alınan borç veya yargılama gideri riski tamamen ortadan kalktığında teminat iade edilir.