İspat, usul hukukunda, mahkemede iddia edilen bir vakıanın doğruluğunu yasal delillerle ortaya koyarak hakimi ikna etme faaliyetidir.
İspat Kuralları ve Fıkhi Temelleri
Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “iddia edilen bir olayın doğruluğunu kanıtlama” olarak tanımlanır. İslâm yargılama hukukunda ispat esası beyyine kavramına dayanır.
TDV İslâm Ansiklopedisi beyyine ve şehadet maddelerinde açıklandığı üzere; hak arama sürecinde iddiayı ispatlamak davacının yükümlülüğüdür.
Edebi Eserlerde İspat Kavramı
“Haklılığını ortaya koymak için sunduğu vesikalar, **ispat** külfetini yerine getirdiğini gösteriyordu.”
— Reşat Nuri Güntekin, Çalıkuşu
İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar
İspat faaliyetinde Delil ve Belge araçları kullanılır. Sorumluluk İspat Yükü kuralına tabidir.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
1. Hangi vakıaların ispatı gerekmez?
Herkesçe bilinen genel kanıtlar, ikrar edilen vakıalar ve kanuni karineler kural olarak ispat gerektirmez.
2. İspat yükü kimdedir?
Kural olarak kanunda aksi öngörülmedikçe, iddia ettiği vakıadan kendi lehine hak çıkaran taraftadır.