İrade fesadı, borçlar hukukunda, bir sözleşme kurulurken taraflardan birinin iradesinin sakatlanması, yani hata, hile (aldatma) veya korkutma (ikrah) nedeniyle sağlıklı oluşmaması durumudur.
TBK m. 30-39 Uyarınca İrade Fesadı Halleri
Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “sözleşme kurulurken iradenin yanıılma, aldatma veya tehditle sakatlanması” olarak tanımlanır. TBK m. 30-39 uyarınca yanılma, hile veya korkutmaya maruz kalan taraf sözleşmeyle bağlı olmadığını bildirerek sözleşmeyi iptal edebilir.
TDV İslâm Ansiklopedisi ikrah ve hile maddelerinde açıklandığı üzere; rızanın fesada uğradığı akitler hukuken bağlayıcı değildir.
Edebi Eserlerde İrade Fesadı
“Baskı altında imzalanan o mukavele, açık bir **irade fesadı** örneğiydi.”
— Reşat Nuri Güntekin, Çalıkuşu
İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar
Sakat kurulan sözleşme Akit niteliğini zedeler. Hak İcbar baskısıyla da bozulabilir.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
1. İrade fesadına uğrayan kişi ne kadar sürede sözleşmeyi iptal edebilir?
Hilenin veya yanılmanın fark edildiği ya da korkutmanın ortadan kalktığı tarihten itibaren 1 yıllık hak düşürücü süre içinde iptal hakkı kullanılmalıdır.
2. Hata (yanılma) her durumda iradeyi fesada uğratır mı?
Esaslı hata hallerinde irade fesadı oluşur ve sözleşme iptal edilebilir.