Bağış, borçlar hukukunda ve medeni hukuk rejiminde, sağlararası bir hukuki işlemle bir kimsenin karşılık gütmeksizin kendi malvarlığından diğer bir kimsenin malvarlığına ivazsız kazandırmada bulunması durumunu ifade eden kurucu kavramdır.
Bağış Müessesesinin Doktrinel ve Fıkhi Yapısı
Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “karşılıksız olarak yapılan kazandırma, bağışlama” şeklinde açıklanan bağış, borçlandırıcı bir akit niteliğindedir. İslâm borçlar hukukunda (fıkıh) bu durum hibe veya teberruat esaslarıyla düzenlenir.
TDV İslâm Ansiklopedisi hibe ve teberru maddelerinde vurgulandığı üzere; hayır ve yardımlaşma gayesiyle yapılan bağışlar, mülkiyetin ivazsız devri sonucunu doğurur ve bağışlayanın rızasıyla geçerlilik kazanır.
Türk Borçlar Kanunu Sistematiğinde Bağış İşlemi
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu uyarınca bağışlama (m. 285 vd.), bağışlayanın hayatta iken malvarlığından karşılıksız olarak yaptığı kazandırmadır. Taşınmazların bağışlanması resmi şekilde (tapuda) yapılmadıkça hukuken geçerlik kazanmaz.
Edebi Eserlerde Bağış Kavramı
Karşılıksız verilen mülkler ve cömertliğin adli boyutları edebiyatımızda şöyle yer bulmuştur:
“Topraklarını fakir köylülere **bağış** ettiğinde, elinde sadece eski bir konak kalmış ancak vicdanı hafiflemişti.”
— Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Yaban
İlişkili Kavramlar ve İç Bağlantılar
Sözleşme tipi Bağışlama akdi olarak tanzim olunur. İşlem herhangi bir karşılık içermediği için Bedelsiz nitelik taşır.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
1. Bağış sözleşmesi tek taraflı bir işlem midir?
Hayır, bağışlama bağışlayanın teklifi ve bağışlananın kabulü ile kurulan iki taraflı bir sözleşmedir.
2. Bağıştan geri dönülebilir mi?
Kanunda sayılan ağır nankörlük veya yükümlülüklerin yerine getirilmemesi gibi özel sebeplerin varlığı halinde bağıştan dönülebilir.