KimdirNedir.Com

Türkiye'nin Hukuk Rehberi

Yazar: admin

  • Anonim Şirket Nedir? Neye Denir?

    Anonim şirket, sermayesi belirli ve paylara bölünmüş olan, borçlarından dolayı sadece malvarlığıyla sorumlu bulunan sermaye şirketidir.

    TTK Sistematiği

    6102 sayılı TTK m. 329 uyarınca pay sahipleri sadece taahhüt ettikleri sermaye payları ile şirkete karşı sorumludur.

    Edebi Eserlerde Anonim Şirket

    “Kurulan o **anonim şirket**, ticaret hayatının yeni sermaye yapısını simgeliyordu.”
    Halid Ziya Uşaklıgil, Mai ve Siyah

    İlişkili Kavramlar

    Ortaklar sermaye yapısına Arsa Payı veya sermaye payı ile katılırlar.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Anonim şirket ortakları şirket borçlarından sorumlu mudur?

    Hayır, ortaklar sadece taahhüt ettikleri sermaye miktarından sorumludur.

    2. Anonim şirket kaç kişiyle kurulabilir?

    Tek bir gerçek veya tüzel kişi tarafından kurulabilir.

  • Anayasa Nedir? Neye Denir?

    Anayasa, devletin yönetim biçimini, organlarını ve temel yurttaşlık haklarını düzenleyen normlar hiyerarşisinin en üstündeki temel kanundur.

    Normlar Hiyerarşisi

    Anayasa m. 11 uyarınca Anayasa hükümleri bağlayıcı temel hukuk kurallarıdır.

    Edebi Eserlerde Anayasa

    “Devletin temeli **anayasa** ile teminat altına alınan hak hürriyetlerindedir.”
    Peyami Safa, Dokuzuncu Hariciye Koğuşu

    İlişkili Kavramlar

    Tüm yasalar Kanun olarak Anayasa’ya uygun olmak zorundadır. Yargı kolu Adli Yargı dairesindedir.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Anayasanın üstünlüğü ne demektir?

    Hiçbir kanun ve yönetmeliğin Anayasa’ya aykırı olamayacağı kuralıdır.

    2. Anayasa Mahkemesi ne iş yapar?

    Kanunların Anayasa’ya uygunluğunu denetler ve bireysel başvuruları inceler.

  • Amme Nedir? Neye Denir?

    Amme, devlete, topluma ve halkın bütününe ait olan kamu alanını ifade eden köklü bir terimdir.

    Doktrinel Yapısı

    Kamu hukukunun tarihsel karşılığıdır. Amme alacakları devlete ait vergi ve resimleri kapsar.

    Edebi Eserlerde Amme

    “Savcı bey **amme** menfaatini korumak üzere kamu davasını açtı.”
    Halid Ziya Uşaklıgil, Mai ve Siyah

    İlişkili Kavramlar

    Devletin temel belgesi Anayasa düzenidir. Kararlar Kanun ile düzenlenir.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Amme alacağı ne demektir?

    Devlete ait vergi, resim, harç ve ceza gibi alacaklardır.

    2. Amme davası nedir?

    Savcılık tarafından kamu adına açılan ceza davasıdır.

  • Alt Kira Nedir? Neye Denir?

    Alt kira, kiracının kiraladığı taşınmaz veya taşınırı kiraya verenin yazılı rızasıyla üçüncü bir kişiye kısmen veya tamamen yeniden kiralaması sözleşmesidir.

    TBK m. 322 Uyarınca Alt Kira

    Konut ve çatılı işyeri kiralarında kiraya verenin yazılı rızası olmadıkça alt kira yapılamaz.

    Edebi Eserlerde Alt Kira

    “Evin odalarını **alt kira** yoluyla başkalarına vererek kirasını çıkarmaya çalışıyordu.”
    Reşat Nuri Güntekin, Çalıkuşu

    İlişkili Kavramlar

    Alt kira bir Akit türüdür. Rıza olmaksızın yapılması Akdin Feshi sebebidir.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Ev sahibinden izinsiz alt kira yapılabilir mi?

    Konut ve çatılı işyerlerinde ev sahibinin yazılı izni olmadan alt kira yapılamaz.

    2. Alt kiracının ev sahibine karşı sorumluluğu var mıdır?

    Alt kiracı taşınmazı asıl kiracının kullanma sınırlarına uygun kullanmakla mükelleftir.

  • Alıkoyma Nedir? Neye Denir?

    Alıkoyma, bir kimsenin serbestçe hareket etme hürriyetini hukuka aykırı olarak engellemek veya bir eşyayı elinde tutmak eylemidir.

    Ceza ve Eşya Hukukunda Alıkoyma

    TCK m. 109 uyarınca kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçu teşkil eder. Eşya hukukunda ise hapis hakkının kullanılmasını ifade edebilir.

    Edebi Eserlerde Alıkoyma

    “İradem dışında beni burada **alıkoyma** yetkisini size hangi kanun veriyor diye haykırdı.”
    Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Yaban

    İlişkili Kavramlar

    Zorla alıkoyma eylemleri İktiham içeren haller yaratabilir. Sorumlu kişi Fail sayılır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Kişiyi alıkoymak suç mudur?

    Evet, TCK uyarınca kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçu oluşturur.

    2. Hukuka uygun alıkoyma var mıdır?

    Gözaltı veya tutuklama kararları yasal alıkoyma halleridir.

  • Aleniyet Nedir? Neye Denir?

    Aleniyet, duruşmaların, kararların ve resmi kayıtların gizli kalmayıp herkese açık ve denetlenebilir olması ilkesidir.

    Usul Hukukunda Aleniyet

    Anayasa m. 141 gereğince mahkemelerde duruşmaların herkese açık yapılması esastır.

    Edebi Eserlerde Aleniyet

    “Duruşma salonundaki **aleniyet**, adaletin gözler önünde tecelli ettiğini gösteriyordu.”
    Peyami Safa, Dokuzuncu Hariciye Koğuşu

    İlişkili Kavramlar

    Karşıtı gizlilik içeren Pinhan durumlarıdır. Düzenlemeler Kanun ile yapılır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Aleniyet ilkesi neleri kapsar?

    Duruşmaların izleyicilere açıklığını ve resmi sicillerin incelenebilirliğini kapsar.

    2. Aleniyetin kısıtlanması mümkün müdür?

    Kamu güvenliği veya genel ahlak gereği mahkeme kararıyla kapalı duruşma yapılabilir.

  • Alacaklı Nedir? Neye Denir?

    Alacaklı, borç ilişkisinin aktif süjesi olup, borçludan belirli bir edimin yerine getirilmesini isteme yasal yetkisine sahip olan gerçek veya tüzel kişidir.

    Hukuki Statüsü

    Alacaklı borcun ifasını talep etme ve ödenmeme durumunda cebri icra organlarına başvurma hakkını elinde bulundurur.

    Edebi Eserlerde Alacaklı

    “Kapıyı çalan **alacaklı** adam, elindeki senedi göstererek alacağını hemen tahsil etmek istiyordu.”
    Reşat Nuri Güntekin, Çalıkuşu

    İlişkili Kavramlar

    İstenen edim Alacak hakkıdır. Borçlunun mallarına el konulması İhtiyati Haciz kararıyla güvenceye alınır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Alacaklı icra takibi yapabilir mi?

    Evet, vadesi gelmiş alacağını ödemeyen borçluya karşı icra takibi başlatabilir.

    2. Müteselsil alacaklılık nedir?

    Birden fazla alacaklıdan her birinin borcun tamamını istemeye yetkili olduğu durumdur.

  • Alacak Nedir? Neye Denir?

    Alacak, borç ilişkisi uyarınca alacaklının borçludan isteme hakkına sahip olduğu verme, yapma veya yapmama şeklindeki edim hakkıdır.

    Doktrinel Yapısı

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “bir kimsenin başkasından istemeye yetkili olduğu mal veya para” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Alacak

    “Ticarethaneden kalan o eski **alacak** senetleri, ailenin elinde tek maddi teselli olarak duruyordu.”
    Ahmet Hamdi Tanpınar, Huzur

    İlişkili Kavramlar

    Hak sahibi Alacaklı konumundadır. Zamanı gelen alacak Muaccel sayılır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Alacak hakkı nisbi hak mıdır?

    Evet, alacak hakkı sadece borç ilişkisinin borçlusuna karşı ileri sürülebilen nisbi bir haktır.

    2. Alacak zamanaşımına uğrar mı?

    Evet, genel zamanaşımı süresi borçlar hukukunda kural olarak 10 yıldır.

  • Akit Serbestisi Nedir? Neye Denir?

    Akit serbestisi (sözleşme hürriyeti), kişilerin diledikleri kimselerle, kanunun emredici hükümlerine aykırı olmamak kaydıyla diledikleri konuda sözleşme kurabilme serbestisidir.

    TBK m. 26 ve Anayasa Çerçevesi

    Anayasa m. 48 ve TBK m. 26 uyarınca herkes sözleşme yapma hürriyetine sahiptir. Sınırını kamu düzeni ve genel ahlak çizer.

    Edebi Eserlerde Akit Serbestisi

    “Kanunun çizdiği sınırlar içinde **akit serbestisi** hakkını kullanan iki tüccar, yeni bir ortaklık kurdu.”
    Halid Ziya Uşaklıgil, Mai ve Siyah

    İlişkili Kavramlar

    Kurulan işlem Akit olarak adlandırılır. Hükümler Kanun sınırına takılabilir.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Sözleşme serbestisinin sınırları nelerdir?

    Kanunun emredici hükümleri, kamu düzeni, kişilik hakları ve genel ahlaktır.

    2. Yasak konuda yapılan sözleşme geçerli midir?

    Hayır, kanunun yasakladığı konulardaki sözleşmeler kesin olarak hükümsüzdür (kesin hükümsüzlük).

  • Akdin İfası Nedir? Neye Denir?

    Akdin ifası, sözleşmeyle üstlenilen borç ediminin amacına uygun biçimde yerine getirilerek sözleşmesel borcun sona erdirilmesidir.

    Doktrinel Yapısı

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “sözleşme borcunun ödenmesi, yerine getirilmesi” şeklinde açıklanır.

    Edebi Eserlerde Akdin İfası

    “Sözleşmedeki tüm şartları tam zamanında yerine getirerek **akdin ifası** sağlandığında taraflar el sıkıştı.”
    Peyami Safa, Dokuzuncu Hariciye Koğuşu

    İlişkili Kavramlar

    Borcun ödenmesi Aynen İfa veya nakdi ödeme ile olur. Bağlılık Ahde Vefa kuralına dayanır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Akdin ifası ne zaman gerçekleşir?

    Borçlanılan edim sözleşmeye uygun teslim edildiğinde gerçekleşir.

    2. İfa etmeme durumunda ne olur?

    Alacaklı tazminat veya zorunlu icra talep edebilir.