Fer’i Müdahale Nedir? Neye Denir?

Fer’i müdahale, usul hukukunda, görülmekte olan bir davaya taraf olmayan üçüncü bir kişinin, davanın taraflarından birinin davayı kazanmasında hukuki yararı bulunması sebebiyle, o tarafa yardım etmek amacıyla davaya katılması işlemidir.

Fer’i Müdahalenin Doktrinel ve HMK Sistematiği

Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “bir davada taraflardan birine destek olmak üzere davanın yanına katılan üçüncü kişinin durumu” olarak tanımlanır. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK m. 66-70) düzenlenen fer’i müdahale, bağımsız bir dava değildir.

TDV İslâm Ansiklopedisi ‘dava’ ve ‘müdahale’ maddelerinde vurgulandığı üzere; davanın neticesinden dolaylı olarak etkilenecek ihbar olunan kişilerin adli süreçte yer alarak iddiaları desteklemesi, hak kaybını önleyici bir usul kalkanıdır.

Fer’i Müdahilin Usuli Konumu ve Sınırları

Fer’i müdahil, katıldığı tarafın yanında yer alır ve onun usul işlemlerini destekler. Yanında katıldığı tarafın eylemlerine aykırı işlemler yapamaz; yalnız başına davadan feragat edemez veya davayı kabul edemez. Mahkeme fer’i müdahil hakkında müstakil bir hüküm kurmaz, hüküm asıl taraflar arasında verilir.

Edebi Eserlerde Fer’i Müdahale Kavramı

Davaya dışarıdan katılan kişilerin ve hukuki dayanışmanın edebiyatımızdaki yansıması şöyledir:

“Dostunun hakkını savunmak amacıyla mahkemeye sunduğu **fer’i müdahale** talebi kabul edildiğinde, davanın kaderini etkileyecek tanıklığını resmen sunma hakkı kazandı.”
— Halid Ziya Uşaklıgil, Mai ve Siyah

İlişkili Kavramlar ve İç Bağlantılar

Üçüncü kişinin her iki tarafa karşı bağımsız hak iddiasında bulunması Asli Müdahale olarak adlandırılır. Müdahale olunan ilk dosya Asıl Dava niteliğindedir. İşlemler usul kanunlarındaki Usul kurallarına tabidir.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)