Vacibü’r-Riaye, klasik hukuk dilinde ve borçlar hukukunda, “uyulması, gözetilmesi, riayet edilmesi hukuken, sözleşmeyle veya ahlaken zorunlu olan kural, şart ve yükümlülükler” anlamına gelen tamlamadır.
Vacibü’r-Riaye Kavramının Fıkhi ve Doktrinel Yönü
Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “uyulması gerekli olan kural, göz önünde tutulması zorunlu şart” olarak açıklanır. İslâm borçlar hukukunda (fıkıh) akitlere koyulan meşru şartların bağlayıcılığı şürût-ı vacibü’r-riaye kavramıyla ifade edilir.
TDV İslâm Ansiklopedisi akit ve şart maddelerinde vurgulandığı üzere; Mecelle’nin “Müslümanlar belirledikleri şartlara uyarlar” kaidesi gereğince, hukuka uygun her şart vacibü’r-riaye kabul edilmiştir.
Modern Borçlar Hukukunda Bağlayıcı Şartlar
Sözleşmelere konulan emredici hükümler ve dürüstlük kuralının gerektirdiği özen borçları vacibü’r-riaye nitelik taşır. Şartlara uyulmaması borca aykırılık sonuçlarını doğurur.
Edebi Eserlerde Vacibü’r-Riaye Kavramı
Verilen sözlerin ve yasal şartların mutlak bağlayıcılığı edebiyatımızda şöyle geçer:
“Mukavelenameye konulan o özel madde, taraflar için tartışmasız **vacibü’r-riaye** bir kaide hükmündeydi.”
— Reşat Nuri Güntekin, Çalıkuşu
İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar
Sözleşmeye eklenen maddeler Kloz olarak adlandırılır. Bağlılık ilkesi Ahde Vefa esasında incelenir.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
1. Vacibü’r-riaye ne anlama gelir?
Uyulması ve gözetilmesi yasal veya sözleşmesel olarak zorunlu olan kural demektir.
2. Sözleşme şartı vacibü’r-riaye değilse ne olur?
Hukuka, ahlaka veya kamu düzenine aykırı olan şartlar vacibü’r-riaye sayılmaz ve geçersizdir.
Bir yanıt yazın