Basiretli tacir, ticaret hukukunda, ticari işletmesiyle ilgili tüm faaliyetlerde gerekli özeni, tedbiri ve öngörüyü göstererek profesyonel bir iş adamı gibi hareket etmekle yükümlü olan ticari aktördür.
TTK m. 18/2 Açısından Basiretli Tacir Yükümlülüğü
Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “ticari faaliyetlerinde gerekli özen ve dikkati gösteren tacir” şeklinde tanımlanır. 6102 sayılı TTK m. 18/2 uyarınca her tacir, ticari faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmek zorundadır.
TDV İslâm Ansiklopedisi ticaret ve emanet maddelerinde vurgulandığı üzere; piyasada güvenin tesisi için tacirin tedbirli ve dürüst davranması esastır.
Edebi Eserlerde Basiretli Tacir Kavramı
Ticaret hayatındaki tedbirli tavır edebiyatımızda şöyle geçer:
“Piyasadaki riskleri önceden hesaplayan **basiretli tacir**, atacağı her adımı kanun maddelerine uygun atıyordu.”
— Peyami Safa, Dokuzuncu Hariciye Koğuşu
İlişkili Kavramlar ve İç Bağlantılar
Tacirlerin kurduğu yapılar Anonim Şirket veya diğer şirket türleridir. İhmal durumunda Ağır Kusur sorumluluğu doğar.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
1. Basiretli tacir “bilmiyordum” bahanesini ileri sürebilir mi?
Hayır, basiretli tacir mevzuatı ve piyasa koşullarını bildiği varsayıldığı için öngörüsüzlük bahanesine sığınamaz.
2. Basiretli davranmamanın hukuki sonucu nedir?
Tazminat sorumluluğuna ve aşırı yararlanma (gabin) iddialarının reddedilmesine yol açar.