KimdirNedir.Com

Türkiye'nin Hukuk Rehberi

Etiket: Aciz

  • Aciz Nedir? Neye Denir?

    Aciz, borçlar hukuku ve icra-iflas hukukunda, borçlunun malvarlığının borçlarını ödemeye yetmemesi, borç ödeme gücünü yapısal olarak kaybetmesi halidir.

    Aciz Halinin Fıkhi ve Pozitif Esasları

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “güçsüzlük, borç ödeyememe durumu” olarak açıklanır. İslâm borçlar hukukunda (fıkıh) borçlunun ödeme aczine düşmesi iflas ve ihsar esasları çerçevesinde değerlendirilir.

    TDV İslâm Ansiklopedisi borç ve hacir maddelerinde vurgulandığı üzere; ödeme aczi içindeki borçlunun haklarının muhafazası ile alacaklıların zararlarının engellenmesi dengesi gözetilir.

    İcra ve İflas Kanununda Aciz

    İİK uyarınca borçlunun haczedilebilir malının bulunmaması durumu aciz halini doğurur ve resmi olarak tespit olunur.

    Edebi Eserlerde Aciz Kavramı

    Mali çöküş edebiyatımızda şöyle resmedilmiştir:

    “Ticarethanenin kapısındaki resmi kilit, onun hukuken düştüğü o büyük **aciz** durumunun en açık kanıtıydı.”
    Peyami Safa, Dokuzuncu Hariciye Koğuşu

    İlişkili Kavramlar ve İç Bağlantılar

    Borçlunun aciz durumu resmi Aciz Belgesi ile belgelenir. Masrafları karşılayamayan kişilere Adli Yardım sağlanır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Aciz hali ne demektir?

    Borçlunun malvarlığının mevcut borçlarını karşılamaya yetmemesi durumudur.

    2. Aciz hali borcu sona erdirir mi?

    Hayır, borç sona ermez; aksine alacaklıya borçlunun haklarını takip etme imkanı verir.

  • Aciz Nedir? Neye Denir?

    Aciz, borçlar hukuku ve icra-iflas hukukuku disiplinlerinde, bir borçlunun malvarlığının, muaccel hale gelmiş para borçlarını karşılamaya yetmemesi ve borç ödeme gücünü sürekli olarak kaybetmesi durumunu ifade eder. Geçici nakit sıkışıklıklarından farklı olarak aciz, borçlunun ekonomik dengesinin yapısal olarak çökmesini ve pasiflerinin aktiflerinden fazla olmasını niteler.

    Kavramsal ve Metodolojik Boyut

    Hukuk sisteminde aciz hali, hem borçlu hem de alacaklılar bakımından birtakım radikal koruma ve tasfiye mekanizmalarını tetikler. İcra hukukunda alacaklıya, borçlunun haczi kabil malının bulunmadığını resmi olarak belgeleyen bir hak tanınır. Borçlar hukukunda ise borçlunun aciz halinde olması, karşı tarafa def’i hakları sunabileceği gibi, sözleşmenin feshine veya güvence gösterilmesini talep etmeye dayanak oluşturur. Ticaret hukukunda ise şirketlerin borca batıklık durumları bu kapsamda değerlendirilerek doğrudan iflas sebepleri arasında sayılır.

    Edebi Eserlerde Kavramın Kullanımı ve Analizi

    Ekonomik çöküşün getirdiği toplumsal ve psikolojik yıkım, Türk edebiyatında realist yazarlar tarafından karakterlerin vicdani ve hukuki sorgulamaları üzerinden işlenmiştir:

    “Ticarethanenin kapısına kilit vurulduğu gün, onun için sadece maddi bir kayıp değil, hukukun önünde düştüğü o büyük **aciz** hali her şeyden daha ağır ve eziciydi.”
    Reşat Nuri Güntekin, Çalıkuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    İcra daireleri tarafından borçlunun ekonomik durumunu tespitle düzenlenen Aciz Belgesi, alacaklının haklarını koruyabilmesi adına sonraki süreçlerde kritik bir delil teşkil eder. Parasal gücü kalmayan kişilerin mahkeme masraflarını karşılayamaması durumunda, devlet tarafından sağlanan Adli Müzaheret kurumu devreye girer. Neticede, taraflar arasında hukuken kurulan ve hak doğuran Akit ilişkisi, taraflardan birinin mali iflası ile birlikte derin sarsıntılara maruz kalır.

  • Aciz Nedir? Neye Denir?

    Aciz, borçlar hukuku ve icra-iflas hukuku disiplinlerinde, bir borçlunun malvarlığının, muaccel hale gelmiş (ödenmesi gereken) para borçlarını karşılamaya yetmemesi ve borç ödeme gücünü sürekli olarak kaybetmesi durumunu ifade eder. Geçici nakit sıkışıklıklarından farklı olarak aciz, borçlunun ekonomik dengesinin yapısal olarak çökmesini ve pasiflerinin aktiflerinden fazla olmasını niteler.

    Kavramsal ve Metodolojik Boyut

    Hukuk sisteminde aciz hali, hem borçlu hem de alacaklılar bakımından birtakım radikal koruma ve tasfiye mekanizmalarını tetikler. İcra hukukunda alacaklıya, borçlunun haczi kabil malının bulunmadığını resmi olarak belgeleyen bir hak tanınır. Borçlar hukukunda ise borçlunun aciz halinde olması, karşı tarafa def’i hakları sunabileceği gibi, sözleşmenin feshine veya güvence gösterilmesini talep etmeye dayanak oluşturur. Ticaret hukukunda ise şirketlerin borca batıklık durumları bu kapsamda değerlendirilerek doğrudan iflas sebepleri arasında sayılır.

    Edebi Eserlerde Kavramın Kullanımı ve Analizi

    Ekonomik çöküşün getirdiği toplumsal ve psikolojik yıkım, Türk edebiyatında realist yazarlar tarafından karakterlerin vicdani ve hukuki sorgulamaları üzerinden işlenmiştir:

    “Ticarethanenin kapısına kilit vurulduğu gün, onun için sadece maddi bir kayıp değil, hukukun önünde düştüğü o büyük **aciz** hali her şeyden daha ağır ve eziciydi.”
    Reşat Nuri Güntekin, Çalıkuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    İcra daireleri tarafından borçlunun ekonomik durumunu tespitle düzenlenen Aciz Belgesi, alacaklının haklarını koruyabilmesi adına sonraki süreçlerde kritik bir delil teşkil eder. Parasal gücü kalmayan kişilerin mahkeme masraflarını karşılayamaması durumunda, devlet tarafından sağlanan Adli Müzaheret (adli yardım) kurumu devreye girer. Neticede, taraflar arasında hukuken kurulan ve hak doğuran Akit ilişkisi, taraflardan birinin mali iflası ile birlikte derin sarsıntılara maruz kalır.