Küllî icra (iflas hukuku), borçlunun haczi kabil tüm malvarlığının, bütün alacaklıları kapsayacak şekilde topluca tasfiye edilmesini ve alacaklıların eşitlik ilkesi çerçevesinde tatmin edilmesini sağlayan toplu icra usulüdür.
Küllî İcranın Fıkhi ve Hukuki Temelleri
Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “iflas yoluyla takip; borçlunun tüm mallarının alacaklılar lehine satılarak tasfiye edilmesi” olarak tanımlanır. İslâm borçlar hukukunda borca batık müflisin mallarının hakem/kadı tarafından toplanıp satılması iflas ve küllî tasfiye kurallarına dayanır.
TDV İslâm Ansiklopedisi iflas maddesinde belirtildiği üzere; borçlunun alacaklılara karşı eşit şekilde sorumlu tutulması ve tüm malvarlığının ortak bir masada toplanması adalet esasıdır.
İcra ve İflas Kanunu’nda Küllî Tasfiye
İİK sistematiğinde küllî icra, iflas takibi ile yürütülür. İflasın açılmasıyla birlikte borçlunun haczedilebilir tüm malvarlığı “iflas masasını” oluşturur ve borçlunun tasarruf yetkisi kısıtlanır. Bütün alacaklılar iflas masasına alacaklarını yazdırarak sıra cetveline göre pay alırlar.
Edebi Eserlerde Küllî İcra Kavramı
Büyük ticari çöküşler ve iflas masasının kurulması edebiyatımızda şöyle aktarılmıştır:
“İflas kararının ilanıyla birlikte başlayan **küllî icra** süreci, tüccarın yıllardır biriktirdiği tüm serveti tek bir masada alacaklılar arasında paylaştırdı.”
— Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Yaban
İlişkili Kavramlar ve İç Bağlantılar
Tekil alacaklıların yürüttüğü takip Cüzî İcra olarak adlandırılır. İflas masasına giren borçlar Muaccel hale gelir. Tasfiye kararları mahkemece ilan edilen İlam ile kesinleşir.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
1. Küllî icra kimler hakkında uygulanır?
Kural olarak Türk Ticaret Kanunu uyarınca tacir niteliği taşıyan gerçek ve tüzel kişiler hakkında iflas (küllî icra) hükümleri uygulanır.
2. İflas masası ne demektir?
İflasın açılmasıyla borçlunun haczedilebilen bütün mallarının, haklarının ve alacaklarının oluşturduğu hukuki topluluktur.