İşbu, resmi metinlerde, mahkeme tutanaklarında, sözleşmelerde ve diplomatik yazışmalarda, “tam da eldeki, bahsi geçen, kaleme alınan ve okunan bu belge/metin” anlamına gelen pekiştirmeli bir işaret sıfatıdır.
İşbu Teriminin Metodolojik ve Hukuki İşlevi
Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “özellikle sözleşme, tutanak gibi resmi yazılarda kullanılan ‘bu’ anlamında işaret sözü” olarak tanımlanır. Hukuki metinlerin kaleme alınmasında aidiyet ve sınır kurgusunu netleştirmek amacıyla başvurulan kalıp terimlerdendir.
TDV İslâm Ansiklopedisi evrak tanzimi ve diplomatik maddelerinde belirtildiği üzere; Osmanlı bürokratik yazışmalarında ve şer’iyye sicillerinde akdin veya tutanağın sonuna konulan “işbu vesika” ibaresi, belgenin tahrif edilmesini önleyen bir mühür işlevi görmekteydi.
Sözleşmeler ve Tutanaklar Hukukunda Kullanımı
Güncel borçlar ve usul hukukunda “İşbu sözleşme iki nüsha olarak imza altına alınmıştır” veya “İşbu tutanak okundu, imza edildi” biçimindeki kullanımlar, belgenin o andaki mevcut metnini tekil ve bağlayıcı bir hukuki işleme dönüştürür. İşbu kelimesi, metnin dışındaki diğer harici belgelere veya beyanlara karşı eldeki metnin bütünlüğünü vurgular.
Edebi Eserlerde İşbu Kavramı
Resmi belgelerin ve hukuki sözleşmelerin bağlayıcı dili edebiyatımızda şöyle aktarılmıştır:
“Masadaki iki nüsha mukavelenin altına imzasını atarken, **işbu** senedin hayatındaki tüm ticari serüveni resmiyetle mühürlediğini biliyordu.”
— Reşat Nuri Güntekin, Çalıkuşu
İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar
Metin içinde belirtilen maddelerdeki şartlar Kloz olarak adlandırılır. İki taraf arasında kurulan muamele Akit niteliği taşır. Yazılı belgenin kamuya ilan edilmesi ise Neşir işlemiyle yürütülür.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
1. İşbu kelimesi yerine ‘bu’ yazılsa sözleşme geçerli olur mu?
Evet, geçerli olur. İşbu kelimesi hukuki bir geçerlilik şartı değil, geleneksel hukuki anlatım ve pekiştirme aracıdır.
2. İşbu sözleşme cümlesi nerede kullanılır?
Genellikle sözleşmelerin giriş bölümünde ve en son kapanış maddesinde (nüsha sayısı ve imza beyanı) kullanılır.
