Bilimum, “bütün, hep, hepsi, eksiksiz olarak karşılaşılan her unsur” anlamına gelen ve yasal metinlerde kapsayıcılığı sağlamak, hiçbir istisnaya yer bırakmamak amacıyla tercih edilen arkaik ama işlevsel bir hukuk terimidir.
Kavramsal ve Metodolojik Boyut
Mevzuatta veya bir sözleşme metninde “bilimum” kelimesi kullanıldığında, o kategorideki tüm unsurların yasal düzenlemenin kapsamına alındığı belirtilmiş olur ve yasal bir boşluk kalması engellenir. Örneğin; “şirketin bilimum borç ve alacaklarının devredilmesi” veya “kazadan doğan bilimum zararların tazmini” ifadeleri, kapsama giren her şeyi tek bir kalemde toplar. Bu terim, hukuki işlemlerin tasfiyesinde veya hakların sınırlandırılmasında tarafların ya da kanun koyucunun niyetinin mutlak ve eksiksiz olduğunu göstermesi açısından metodolojik bir öneme sahiptir.
Edebi Eserlerde Kavramın Kullanımı ve Analizi
Resmî makamların hayatın her alanına müdahale eden mutlak gücü ve yasal yaptırımların kapsayıcılığı, edebiyatımızda bu kelimenin resmî tınısı üzerinden aktarılmıştır:
“Hükümet konağından gelen o sert emir, köydeki **bilimum** erkeklerin hemen adliyede toplanmasını, hiçbir mazeretin kabul edilmeyeceğini ilan ediyordu.”
— Sabahattin Ali, Kürk Mantolu Madonna
İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar
Hukuki muamelelerin geçerliliği, tarafların eylemlerinin yasal düzleme uygun bulunması, yani dinî ve medeni açıdan Caiz görülmesi esasına göre değerlendirilir. Davanın esasına girmeden önce mahkemece tarafların hak iddialarını sunabilmesi için resmî bir çağrı, yani usulüne uygun Davetiye çıkarılması zorunludur. Çözülmesi gereken uyuşmazlıklar, davanın mahiyetine ve tarafların iddialarını yönelttikleri hukuki Cihet (cihet) kurallarına göre tasnif edilerek hükme bağlanır.