Dava şartı, mahkemenin davanın esası hakkında inceleme yapabilmesi ve karar verebilmesi için davanın açıldığı andan hüküm anına kadar bulunması zorunlu olan kamu düzenine ilişkin ön şartlardır.
HMK m. 114 Uyarınca Dava Şartları
Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “davanın esastan incelenebilmesi için varlığı zorunlu olan ön koşullar” olarak açıklanır. HMK m. 114 uyarınca mahkemenin görevli ve yetkili olması, taraf ehliyeti, dava ehliyeti ve hukuki yararın bulunması temel dava şartlarındandır.
TDV İslâm Ansiklopedisi ahkâm ve usul maddelerinde vurgulandığı üzere; adli yetki ve ehliyet bulunmadan açılan davalar esasa girilmeden hükümsüz kılınır.
Dava Şartlarının Re’sen İncelenmesi
Dava şartları kamu düzenine ilişkin olduğundan mahkemece yargılamanın her aşamasında kendiliğinden (re’sen) gözetilir. Eksiklik halinde dava usulden reddedilir.
Edebi Eserlerde Dava Şartı Kavramı
Usul engelleri edebiyatımızda şöyle geçer:
“Haklılığına inansa da, dilekçedeki ön **dava şartı** eksikliği yüzünden davası esasa girilmeden usulden reddolunmuştu.”
— Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Yaban
İlişkili Kavramlar ve İç Bağlantılar
Tarafların işlem yeteneği Dava Ehliyeti şartına dayanır. Davanın daha önce açılmamış olması Derdestlik şartıyla denetlenir.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
1. Dava şartı eksikliği davanın esasına engel midir?
Evet, dava şartı eksik ise hakim davanın esasına (kimin haklı olduğuna) girmeden davayı usulden reddeder.
2. Dava şartları taraflarca ileri sürülmese de dikkate alınır mı?
Evet, kamu düzeninden olduğu için hakim tarafından re’sen dikkate alınır.
Bir yanıt yazın
Yorum yapabilmek için oturum açmalısınız.