KimdirNedir.Com

Türkiye'nin Hukuk Rehberi

Etiket: İrtifak Hakkı

  • İrtifak Hakkı Nedir? Neye Denir?

    İrtifak hakkı, eşya hukukunda, malike malı üzerinde belirli bir şekilde kullanma yetkisi veren veya malikin mülkiyet yetkilerini kısıtlayan sınırlı ayni haktır.

    TMK m. 779 Uyarınca İrtifak Hakları

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “başkasına ait bir taşınmaz üzerinde lehdarına yararlanma yetkisi veren ayni hak” olarak tanımlanır.

    TDV İslâm Ansiklopedisi irtifak ve mülkiyet maddelerinde açıklandığı üzere; taşınmazlar üzerindeki geçit ve yararlanma hakları fıkıhta köklü bir geçmişe sahiptir.

    Edebi Eserlerde İrtifak Hakkı

    “Tapuya işlenen bu **irtifak hakkı** komşu araziden geçişi yasal güvenceye bağlıyordu.”
    Peyami Safa, Dokuzuncu Hariciye Koğuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Hak türü sınırlı bir Ayni Hak çeşididir. Benzer yetki İntifa Hakkı ile sağlanır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. İrtifak hakları tapuya tescil edilir mi?

    Evet, taşınmazlar üzerinde kurulan irtifak haklarının geçerliliği tapu kütüğüne tescil edilmesine bağlıdır.

    2. İrtifak hakkı zamanaşımıyla kazanılır mı?

    Taşınmaz lehine irtifak hakları kazandırıcı zamanaşımı ile tapuda tescil edilerek kazanılabilir.

  • İntifa Hakkı Nedir? Neye Denir?

    İntifa hakkı, eşya hukukunda, başkasına ait bir mal veya hakkın zilyetliğini elinde bulundurarak onu kullanma ve semerelerinden (gelirinden) yararlanma yetkisi veren sınırlı ayni haktır.

    TMK m. 794 Uyarınca İntifa Hakkı

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “başkasının malından yararlanma yetkisi veren ayni hak” olarak tanımlanır.

    TDV İslâm Ansiklopedisi intifa ve rükûb maddelerinde açıklandığı üzere; bir malın menfaatinden başkasının yararlandırılması fıkıhta usulüne uygun akitlerle mümkündür.

    Edebi Eserlerde İntifa Hakkı

    “Tapuya şerh edilen o **intifa hakkı** sayesinde ömrünün sonuna kadar konakta oturma imkanı bulmuştu.”
    Reşat Nuri Güntekin, Çalıkuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Hak türü sınırlı bir Ayni Hak niteliğindedir. Haklar İrtifak Hakkı kategorisinde yer alır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. İntifa hakkı devredilebilir mi?

    İntifa hakkı şahsa sıkı sıkıya bağlıdır; kural olarak başkasına devredilemez ancak kullanılması başkasına verilebilir.

    2. İntifa hakkı nasıl sona erer?

    Hak sahibinin ölümü, sürenin dolması veya malın tamamen yok olmasıyla sona erer.

  • Geçit Hakkı Nedir? Neye Denir?

    Geçit hakkı (irtifak hakkı), eşya hukukunda, genel yola çıkmak için yeterli yolu bulunmayan bir taşınmaz malikinin, tam bir bedel karşılığında komşu taşınmaz üzerinden kendisine yol verilmesini talep ettiği sınırlı ayni haktır (zorunlu geçit hakkı).

    TMK m. 747 Uyarınca Zorunlu Geçit Hakkı

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “başkasına ait taşınmazdan geçme imkanı sağlanan irtifak hakkı” olarak tanımlanır. TMK m. 747 uyarınca genel yola erişimi olmayan taşınmaz maliki komşularından bedeli karşılığında zorunlu geçit hakkı isteyebilir.

    TDV İslâm Ansiklopedisi irtifak ve murûr maddelerinde açıklandığı üzere; İslâm hukukunda geçit hakkı hakka’l-murûr olarak bilinir ve komşuluk hukukunun en köklü esaslarındandır.

    Edebi Eserlerde Geçit Hakkı Kavramı

    Arazi uyuşmazlıkları ve komşuluk ilişkileri edebiyatımızda şöyle geçer:

    “Tarlasına ulaşmak için komşu araziden talep ettiği **geçit hakkı**, iki aile arasındaki asırlık çekişmenin mahkemeye taşınmasına sebep oldu.”
    Halid Ziya Uşaklıgil, Mai ve Siyah

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Geçit hakkı bir sınırlı Ayni Hak niteliği taşır. Hakkın tesisi için tam bir Bedel ödenir. Tapu kütüğüne tescil olunur.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Geçit hakkı davası hangi mahkemede açılır?

    Taşınmazın bulunduğu yerdeki Asliye Hukuk Mahkemesi’nde açılır.

    2. Geçit hakkı yükü hangi komşu araziden geçirilir?

    Geçit hakkı, komşuluk ilişkileri ve arazi durumuna göre en az zarar verecek ve en uygun güzergah üzerinden kurulur.

  • Üst Hakkı Nedir? Neye Denir?

    Üst hakkı (inşaa hakkı), eşya hukukunda, bir kimseye başkasına ait bir arazinin altında veya üstünde yapı inşa etme veya var olan yapıyı milis gibi kullanma yetkisi veren sınırlı ayni haktır[cite: 1].

    TMK m. 826 Uyarınca Üst Hakkı

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “başkasının arazisi üzerinde yapı yapma veya malik olma yetkisi veren ayni hak” olarak tanımlanır[cite: 1].

    Edebi Eserlerde Üst Hakkı

    “Tapuya tescil edilen o **üst hakkı** ile arsa üzerinde bina inşa etme yetkisi alındı.”
    Reşat Nuri Güntekin, Çalıkuşu[cite: 1]

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Hak türü sınırlı bir Ayni Hak niteliğindedir[cite: 1]. Benzer yapı İrtifak Hakkı kategorisinde düzenlenir[cite: 1].

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Üst hakkı tapuya tescil edilir mi?

    Evet, üst hakkının kurulması tapu kütüğüne tescil edilmesine bağlıdır[cite: 1].

    2. Üst hakkı en fazla kaç yıllığına kurulabilir?

    Türk Medeni Kanunu uyarınca üst hakkı en fazla 100 yıllığına kurulabilir[cite: 1].