Bedel (ivaz), borçlar hukukunda bir mal, hizmet veya hakkın devri karşılığında ödenen veya üstlenilen para veya başka bir ekonomik değeri ifade eder.
Bedel Kavramının Fıkhi ve Pozitif Yapısı
Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “bir şeyin karşılığı, semeni, fiyatı” olarak tanımlanır. İslâm hukuku borçlar rejiminde satış sözleşmesinin (bey’) karşı edimini oluşturan semen terimiyle karşılanır.
TDV İslâm Ansiklopedisi ivaz ve semen maddelerinde açıklandığı üzere; iki taraflı borç yükleyen akitlerde bedel miktarının belirsiz olmaması (garar içermemesi) akdin sıhhati için şarttır.
Edebi Eserlerde Bedel Kavramı
Ödenen karşılıklar edebiyatımızda şöyle geçer:
“Satın aldığı arazinin **bedel** tutarını tapu dairesinde nakden ödediğinde mülkiyet resmiyet kazandı.”
— Ömer Seyfettin, Efruz Bey
İlişkili Kavramlar ve İç Bağlantılar
Bedel içermeyen kazandırmalar Bedelsiz işlemlerdir. Malda bozukluk varsa Ayıplı Mal hükümleriyle bedel indirimi istenir.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
1. Bedel miktarının sözleşmede gösterilmesi şart mıdır?
İvazlı sözleşmelerde kararlaştırılan bedelin veya hesaplanma tarzının açıkça belirlenmiş olması gerekir.
2. Bedelde muvaza (muvazaalı bedel) nedir?
Sözleşmede gerçek bedelin gizlenerek farklı bir tutarın gösterilmesidir.