Gasp, ceza hukukunda “yağma” suçu anlamına gelmekle birlikte, medeni ve eşya hukukunda başkasına ait bir malı veya zilyetliği zorla, hukuka aykırı biçimde ele geçirme veya alıkoyma eylemidir.
Gasp Müessesesinin Fıkhi ve Ceza Hukukundaki Yeri
Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “zorla alma, bir malı haksız olarak ele geçirme; ceza hukukunda yağma” biçiminde açıklanır. İslâm hukukunda (fıkıh) gasp, başkasının malını zorla ve rızasız alma eylemi olup ağır bir haksız fiil ve günahtır.
TDV İslâm Ansiklopedisi gasp maddesinde ayrıntılarıyla belirtildiği üzere; gasp edilen malın aynen iadesi, telef olmuşsa tazmin edilmesi zorunludur ve bu eylem zilyetlik koruma davalarını doğurur.
5237 Sayılı TCK m. 148 Uyarınca Yağma (Gasp) Suçu
Türk Ceza Kanunu’nda “yağma” adıyla düzenlenen gasp suçu, bir kimseyi cebir veya tehdit kullanarak bir malı teslim etmeye zorlamakla oluşur. Nitelikli yağma halleri ağır hapis cezası gerektirir.
Edebi Eserlerde Gasp Kavramı
Malların zorla elinden alınması ve haksız tecavüzler edebiyatımızda şöyle yer bulur:
“Eşkıyaların gece yarısı çiftliği basarak mahsulü **gasp** etmesi, kasaba adliyesini büyük bir takibata sevk etmişti.”
— Reşat Nuri Güntekin, Çalıkuşu
İlişkili Kavramlar ve İç Bağlantılar
Taşınmazlara yönelik haksız müdahalelerde El Atmanın Önlenmesi davası açılır. Kullanım süresince Ecrimisil istenir. Eylemi gerçekleştiren kişi Fail olarak yargılanır.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
1. Hukukta hırsızlık ile gasp (yağma) arasındaki fark nedir?
Hırsızlık gizlice veya cebir kullanmadan yapılır; gasp (yağma) ise zorla, tehdit veya şiddet kullanarak malın ele geçirilmesidir.
2. Gasp edilen malın iadesi nasıl sağlanır?
Ceza davasında el koyma/müsadere süreçleriyle veya medeni hukukta zilyetlik ve istihkak davalarıyla sağlanır.
Bir yanıt yazın
Yorum yapabilmek için oturum açmalısınız.