Adli yardım (adli müzaheret), yargılama giderlerini ve avukatlık ücretlerini karşılama gücü bulunmayan kişilere mahkemeye erişim hakkını sağlamak üzere verilen mali ve hukuki destektir.
Adli Yardım Kurumunun Temelleri
Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “yoksul kimselere yargılama masraflarından muafiyet ve ücretsiz avukat sağlanması” olarak açıklanır. İslâm adalet tarihinde fakirlerin mahkeme harçlarından muaf tutulması bu anlayışa dayanır.
TDV İslâm Ansiklopedisi adliye maddelerinde vurgulandığı üzere; imkânsızlık nedeniyle hakkını arayamayan kişilere devletçe adli yardım sağlanması sosyal hukuk devletinin gereğidir.
HMK m. 334 Uyarınca Şartları
HMK m. 334 gereğince, geçimini sağlamakta ciddi güçlüğe düşecek olanlar, haklı olduklarını ispatlamak kaydıyla adli yardımdan yararlanırlar.
Edebi Eserlerde Adli Yardım Kavramı
Yoksulların hak arayışı edebiyatımızda şöyle geçer:
“Cebinde harç parası olmayan fukaranın sığınağı, barodan sağlanan o **adli yardım** kararıydı.”
— Sabahattin Ali, Kürk Mantolu Madonna
İlişkili Kavramlar ve İç Bağlantılar
Destek kararları yargılamanın yapıldığı Asliye Hukuk Mahkesi tarafından değerlendirilir. Süreçlerde ücretsiz baro avukatı atanır.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
1. Adli yardım başvurusu nereye yapılır?
Davanın açılacağı mahkemeye veya baroların adli yardım bürolarına yapılır.
2. Adli yardım neleri kapsar?
Mahkeme harçlarından geçici muafiyet, teminat muafiyeti ve ücretsiz avukat teminini kapsar.