Neşriyat, basın hukuku, telif hukuku ve yayın mevzuatında, “basılmış veya dijital ortama aktarılmış gazete, dergi, kitap, bildiri gibi yayımlanan her türlü yazılı ve görsel eserler bütünü, yayınlar” anlamına gelir.
Neşriyat Kavramının Hukuki ve Fıkhi Boyutu
Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “yayınlar, basılı eserler dizisi” biçiminde açıklanır. Fikri mülkiyet ve basın hürriyeti sınırlarını çizmekte kullanılan şemsiye bir kavramdır.
TDV İslâm Ansiklopedisi matbaa ve basın maddelerinde vurgulandığı üzere; neşriyat faaliyetleri toplum zihnini şekillendirdiği için kamu düzeni ve kişilik haklarının korunması açısından hukuki denetim altında tutulmuştur.
Basın Kanunu ve Neşriyat Yoluyla İşlenen Suçlar
5187 sayılı Basın Kanunu uyarınca neşriyat yoluyla işlenen hakaret, iftira veya gizliliğin ihlali suçlarında cezai sorumluluk; eserin sahibine, sorumlu müdüre ve yayıncıya ait yasal silsileye göre belirlenir.
Edebi Eserlerde Neşriyat Kavramı
Yayın dünyası ve matbaa kokan sayfalar edebiyatımızda şöyle resmedilmiştir:
“Matbaanın kapısından her gün dökülen o siyasi **neşriyat**, fikir hayatını dalgalandırırken adliye koridorlarında yeni davaların açılmasına yol açıyordu.”
— Halid Ziya Uşaklıgil, Mai ve Siyah
İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar
Yayınların teker teker basılıp dağıtılması Neşir işlemidir. Telif haklarının alıntılanması İktibas kurallarıyla sınırlanır.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
1. Süreli neşriyat ne demektir?
Belli aralıklarla (günlük, haftalık, aylık) yayımlanan gazete ve dergi gibi yayınlardır.
2. Neşriyat yoluyla kişilik hakları ihlal edilirse ne yapılabilir?
Erişimin engellenmesi, cevap ve düzeltme (tekzip) hakkı ile maddi ve manevi tazminat davası açılabilir.