Re’sen araştırma (kendiliğinden araştırma ilkesi), mahkemenin tarafların getirdiği delillerle bağlı kalmaksızın, maddi hakikate ulaşmak için gerekli delil ve vakıaları kendiliğinden araştırması usul kuralıdır.
Doktrinel Yapısı
Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “mahkemece delillerin kendiliğinden araştırılması” olarak tanımlanır.
Edebi Eserlerde Re’sen Araştırma
“Hakim **re’sen araştırma** yetkisini kullanarak dosyadaki eksik belgelerin getirtilmesini emretti.”
— Reşat Nuri Güntekin, Çalıkuşu
İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar
İlke Hakikat arayışını destekler. Ceza davasında Kovuşturma aşamasında uygulanır.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
1. Hangi davalarda re’sen araştırma ilkesi geçerlidir?
Ceza davalarında, çocuk hukuku, aile hukuku (çekişmesiz yargı işleri) ve idare hukukunda re’sen araştırma ilkesi geçerlidir.
2. Medeni yargılamada re’sen araştırma kural mıdır?
Hayır, medeni yargılamada kural olarak “taraflarca getirilme ilkesi” geçerlidir; re’sen araştırma istisnadır.