KimdirNedir.Com

Türkiye'nin Hukuk Rehberi

Etiket: Kamu Düzeni

  • Kamu Düzeni Nedir? Neye Denir?

    Kamu düzeni, bir toplumda huzurun, güvenliğin, genel ahlakın ve temel hak ve özgürlüklerin korunmasını sağlayan, bireysel iradelerle değiştirilemeyen emredici hukuk kuralları bütünüdür.

    Doktrinel Yapısı

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “toplumun huzur ve güvenliğini sağlayan temel kurallar” olarak tanımlanır.

    Edebi Eserlerde Kamu Düzeni

    “Toplumsal huzuru koruyan **kamu düzeni** ilkeleri her şeyin üzerindeydi.”
    — Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Yaban

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Kurallar Emredici Hüküm niteliğindedir. Aykırılık Butlan yaptırımı doğurur.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Kamu düzeni kurallarına uymamanın sonucu nedir?

    Kamu düzenine aykırı sözleşmeler kesin hükümsüzdür (mutlak butlan) ve hakim tarafından re’sen gözetilir.

    2. Kamu düzeni unsurları nelerdir?

    Genel güvenlik, genel asayiş, genel sağlığın korunması ve genel ahlaktır.

  • Görev Nedir? Neye Denir?

    Görev, usul hukukunda ve mahkeme teşkilatında, belirli bir dava veya hukuki uyuşmazlığın, konusuna, niteliğine veya tarafların sıfatına göre hangi mahkeme türü (Asliye Hukuk, Sulh Hukuk, İş, Aile, Ağır Ceza vb.) tarafından bakılacağını belirleyen emredici kamu düzeni kuralıdır.

    Görev Kurallarının Kamu Düzenine İlişkin Niteliği

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “bir davaya bakmakla yetkili ve yükümlü mahkeme türünün belirlenmesi” şeklinde tanımlanır. HMK m. 1 uyarınca görev kuralları kamu düzenine ilişkindir ve kanunla düzenlenir.

    TDV İslâm Ansiklopedisi kadı ve kaza maddelerinde belirtildiği üzere; mahkemelerin yetki ve görev sınırlarının belirlenmesi yetki karmaşasını engelleyen esastır.

    Edebi Eserlerde Görev Kavramı

    Mahkemelerin yasal yetki sınırları edebiyatımızda şöyle geçer:

    “Davanın hangi mahkemenin yasal **görev** alanına girdiğini tespit etmek, adli sürecin ilk usuli şartıydı.”
    — Halid Ziya Uşaklıgil, Mai ve Siyah

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Görev kuralının ihlali halinde mahkemece Görevsizlik kararı kurulur. Durum kamu düzenine ilişkin bir Dava Şartı niteliğindedir.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Görev itirazı ne zaman ileri sürülebilir?

    Kamu düzenine ilişkin olduğu için yargılamanın her aşamasında taraflarca ileri sürülebilir ve hakimce kendiliğinden (re’sen) incelenir.

    2. Görevli mahkeme tarafların anlaşmasıyla değiştirilebilir mi?

    Hayır, görev kuralları emredici olduğundan taraflar anlaşarak görevli mahkemeyi değiştiremezler.