Görev, usul hukukunda ve mahkeme teşkilatında, belirli bir dava veya hukuki uyuşmazlığın, konusuna, niteliğine veya tarafların sıfatına göre hangi mahkeme türü (Asliye Hukuk, Sulh Hukuk, İş, Aile, Ağır Ceza vb.) tarafından bakılacağını belirleyen emredici kamu düzeni kuralıdır.
Görev Kurallarının Kamu Düzenine İlişkin Niteliği
Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “bir davaya bakmakla yetkili ve yükümlü mahkeme türünün belirlenmesi” şeklinde tanımlanır. HMK m. 1 uyarınca görev kuralları kamu düzenine ilişkindir ve kanunla düzenlenir.
TDV İslâm Ansiklopedisi kadı ve kaza maddelerinde belirtildiği üzere; mahkemelerin yetki ve görev sınırlarının belirlenmesi yetki karmaşasını engelleyen esastır.
Edebi Eserlerde Görev Kavramı
Mahkemelerin yasal yetki sınırları edebiyatımızda şöyle geçer:
“Davanın hangi mahkemenin yasal **görev** alanına girdiğini tespit etmek, adli sürecin ilk usuli şartıydı.”
— Halid Ziya Uşaklıgil, Mai ve Siyah
İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar
Görev kuralının ihlali halinde mahkemece Görevsizlik kararı kurulur. Durum kamu düzenine ilişkin bir Dava Şartı niteliğindedir.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
1. Görev itirazı ne zaman ileri sürülebilir?
Kamu düzenine ilişkin olduğu için yargılamanın her aşamasında taraflarca ileri sürülebilir ve hakimce kendiliğinden (re’sen) incelenir.
2. Görevli mahkeme tarafların anlaşmasıyla değiştirilebilir mi?
Hayır, görev kuralları emredici olduğundan taraflar anlaşarak görevli mahkemeyi değiştiremezler.