KimdirNedir.Com

Türkiye'nin Hukuk Rehberi

Etiket: Ayni Hak

  • İpotek Nedir? Neye Denir?

    İpotek, eşya hukukunda, mevcut veya müstakbel bir alacağı güvence altına almak üzere taşınmaz mülkiyeti üzerine kurulan sınırlı ayni hak (taşınmaz rehni) türüdür.

    TMK m. 881 Uyarınca İpotek

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “taşınmaz mallar üzerinde kurulan rehin hakkı” olarak tanımlanır.

    TDV İslâm Ansiklopedisi rehin maddelerinde belirtildiği üzere; borcun ödenmesini teminen malın teminat gösterilmesi fıkıhta meşrudur.

    Edebi Eserlerde İpotek

    “Bankadan çekilen krediye karşılık konağın üzerine konulan **ipotek**, ailenin mal varlığını riske atıyordu.”
    Peyami Safa, Dokuzuncu Hariciye Koğuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    İpotek bir Güvence aracıdır. Hak Ayni Hak niteliği taşır ve tapuya tescil edilir.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. İpotek hangi kurumlarca kurulur?

    İpotek resmi senet düzenlenmek suretiyle Tapu Sicil Müdürlüklerinde kurulur.

    2. Borç ödenince ipotek kendiliğinden kalkar mı?

    Hayır, borç ödense bile tapudan terkin (kaldırma) işlemi yapılmadığı sürece ipotek sicilde görünmeye devam eder.

  • İntifa Hakkı Nedir? Neye Denir?

    İntifa hakkı, eşya hukukunda, başkasına ait bir mal veya hakkın zilyetliğini elinde bulundurarak onu kullanma ve semerelerinden (gelirinden) yararlanma yetkisi veren sınırlı ayni haktır.

    TMK m. 794 Uyarınca İntifa Hakkı

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “başkasının malından yararlanma yetkisi veren ayni hak” olarak tanımlanır.

    TDV İslâm Ansiklopedisi intifa ve rükûb maddelerinde açıklandığı üzere; bir malın menfaatinden başkasının yararlandırılması fıkıhta usulüne uygun akitlerle mümkündür.

    Edebi Eserlerde İntifa Hakkı

    “Tapuya şerh edilen o **intifa hakkı** sayesinde ömrünün sonuna kadar konakta oturma imkanı bulmuştu.”
    Reşat Nuri Güntekin, Çalıkuşu

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Hak türü sınırlı bir Ayni Hak niteliğindedir. Haklar İrtifak Hakkı kategorisinde yer alır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. İntifa hakkı devredilebilir mi?

    İntifa hakkı şahsa sıkı sıkıya bağlıdır; kural olarak başkasına devredilemez ancak kullanılması başkasına verilebilir.

    2. İntifa hakkı nasıl sona erer?

    Hak sahibinin ölümü, sürenin dolması veya malın tamamen yok olmasıyla sona erer.

  • Üst Hakkı Nedir? Neye Denir?

    Üst hakkı (inşaa hakkı), eşya hukukunda, bir kimseye başkasına ait bir arazinin altında veya üstünde yapı inşa etme veya var olan yapıyı milis gibi kullanma yetkisi veren sınırlı ayni haktır[cite: 1].

    TMK m. 826 Uyarınca Üst Hakkı

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “başkasının arazisi üzerinde yapı yapma veya malik olma yetkisi veren ayni hak” olarak tanımlanır[cite: 1].

    Edebi Eserlerde Üst Hakkı

    “Tapuya tescil edilen o **üst hakkı** ile arsa üzerinde bina inşa etme yetkisi alındı.”
    Reşat Nuri Güntekin, Çalıkuşu[cite: 1]

    İlişkili Kavramlar ve Bağlantılar

    Hak türü sınırlı bir Ayni Hak niteliğindedir[cite: 1]. Benzer yapı İrtifak Hakkı kategorisinde düzenlenir[cite: 1].

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Üst hakkı tapuya tescil edilir mi?

    Evet, üst hakkının kurulması tapu kütüğüne tescil edilmesine bağlıdır[cite: 1].

    2. Üst hakkı en fazla kaç yıllığına kurulabilir?

    Türk Medeni Kanunu uyarınca üst hakkı en fazla 100 yıllığına kurulabilir[cite: 1].

  • Ayni Hak Nedir? Neye Denir?

    Ayni hak, bir kimseye bir eşya üzerinde doğrudan doğruya hakimiyet sağlayan ve herkese karşı ileri sürülebilen mutlak hak türüdür.

    TMK Sistematiğinde Ayni Haklar

    Mülkiyet hakkı en geniş ayni haktır. Sınırlı ayni haklar ise irtifak, rehin ve taşınmaz yüküdür.

    Edebi Eserlerde Ayni Hak

    “Tapudaki kayıt, o tarlanın üzerindeki mutlak ve **ayni hak** yetkisini resmen belgeliyordu.”
    Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Yaban

    İlişkili Kavramlar

    Hak türleri Numerus Clausus (sınırlı sayı) ilkesine tabidir.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Ayni haklar kaça ayrılır?

    Mülkiyet hakkı ve sınırlı ayni haklar (irtifak, rehin, taşınmaz yükü) olarak ayrılır.

    2. Ayni hak ile nisbi hak arasındaki fark nedir?

    Ayni hak herkese karşı ileri sürülebilir; nisbi hak ise sadece sözleşmenin tarafına karşı ileri sürülebilir.