Adli yargı, genel yargı düzeninde idari ve anayasal yargı dışında kalan, kişiler arasındaki özel hukuk uyuşmazlıkları ile ceza davalarını çözmekle görevli olan ana yargı koludur.
Adli Yargı Düzeninin Yapısı
Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “özel hukuk ve ceza davalarına bakan genel yargı düzeni” olarak tanımlanır.
TDV İslâm Ansiklopedisi mahkeme maddelerinde açıklandığı üzere; adli yargı, adalet teşkilatının omurgasını oluşturan genel mahkemeler sistemidir.
Mahkeme Teşkilatı
Adli yargı; ilk derece mahkemeleri (hukuk ve ceza mahkemeleri), ikinci derece mahkemeler (Bölge Adliye Mahkemeleri) ve temyiz incelemesi yapan Yargıtay’dan oluşur.
Edebi Eserlerde Adli Yargı Kavramı
Adli yargı organlarının işleyişi edebiyatımızda şöyle geçer:
“Devletin **adli yargı** mekanizması, vatandaşın arasındaki uyuşmazlıkları çözmek için kurulmuş en büyük güvenceydi.”
— Ahmet Hamdi Tanpınar, Huzur
İlişkili Kavramlar ve İç Bağlantılar
Hukuk davaları Asliye Hukuk Mahkemesi, ceza davaları ise Asliye Ceza Mahkemesi tarafından görülür. Üst inceleme Temyiz organı Yargıtay’dır.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
1. Adli yargı mahkemeleri hangileridir?
Hukuk mahkemeleri (sulh, asliye, aile vb.) ve ceza mahkemeleri (asliye ceza, ağır ceza) adli yargı mahkemeleridir.
2. Adli yargının en yüksek karar mercii neresidir?
Adli yargı kolunun yüksek mahkemesi Yargıtay’dır.