KimdirNedir.Com

Türkiye'nin Hukuk Rehberi

Blog

  • Muvakkaten Nedir? Neye Denir?

    Muvakkaten, “geçici olarak, sürekli olmamak üzere, belirli bir süreyle sınırlı kaydıyla” anlamına gelen, adli kararlarda ve idari işlemlerde zaman kısıtlamasını belirtmek amacıyla kullanılan zarf niteliğinde bir terimdir.

    Muvakkaten Teriminin Usulî ve Fıkhi Anlamı

    Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü’nde “geçici olarak, muvakkat kaydıyla” biçiminde açıklanır. Karşıtı daimi veya müebbet durumlarıdır.

    TDV İslâm Ansiklopedisi muvakkat maddesinde belirtildiği üzere; hakların ve yükümlülüklerin geçici olarak askıya alınması veya tedbiren muvakkaten uygulanması adli esneklik sağlar.

    Pozitif Hukukta Muvakkaten Alınan Tedbirler

    Usul hukukunda verilen “muvakkaten haciz”, “muvakkaten görevden uzaklaştırma” veya “muvakkaten velayet tayini” kararları davanın esası sonuçlanıncaya kadar geçerli olan muvakkat kararlardır.

    Edebi Eserlerde Muvakkaten Kavramı

    Geçici ayrılıklar ve yasal bekleyişler edebiyatımızda şöyle ifade edilmiştir:

    “Mahkemenin verdiği **muvakkaten** tahliye kararı, özgürlüğün tam bir zaferi değil, adli sürüncemenin geçici bir nefes molasıydı.”
    — Peyami Safa, Dokuzuncu Hariciye Koğuşu

    İlişkili Kavramlar ve İç Bağlantılar

    Geçici tedbirlerin süresiz nitelik kazanması Daimi statüyle gerçekleşir. Mahkemece verilen geçici el koyma işlemleri İhtiyati Haciz olarak yürütülür.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Muvakkaten ne demektir?

    Geçici olarak, belirli bir süreyle kısıtlı biçimde demektir.

    2. Muvakkaten verilen karar kesin hüküm teşkil eder mi?

    Hayır, muvakkaten verilen tedbir ve ara kararlar kesin hüküm gücüne sahip değildir; koşullar değiştiğinde kaldırılabilir.

  • Borcun İfası Nedir? Neye Denir?

    Borcun ifası, borçlunun edimini sözleşmeye, kanuna ve dürüstlük kuralına uygun şekilde yerine getirerek borç ilişkisini sona erdirmesidir.

    TBK m. 83-116 Esasları

    İfa doğru yere, doğru kişiye ve tam zamanında yapılmalıdır.

    Edebi Eserlerde Borcun İfası

    “Ödemeyi tam zamanında yapıp **borcun ifası** sağlandığında üzerindeki ağır yük kalktı.”
    — Ömer Seyfettin, Efruz Bey

    İlişkili Kavramlar

    Tam teslim Aynen İfa ile sağlanır. Genel süreç Borcun Sona Ermesi durumunu doğurur.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Borç ifa edilmezse ne olur?

    Borçlu temerrüde düşer ve alacaklı tazminat veya icra takibi yoluna başvurabilir.

    2. İfa yeri nasıl belirlenir?

    Sözleşmede kararlaştırılan yerde, aksi halde kanundaki (TBK m. 89) tamamlama kurallarına göre belirlenir.

  • Borca Batıklık Nedir? Neye Denir?

    Borca batıklık, şirketler hukukunda ve icra-iflas hukukunda, bir borçlunun veya şirketin aktiflerinin (varlıklarının) pasiflerini (borçlarını) karşılamaya yetmemesi durumudur.

    TTK m. 376 ve İflas Bildirimi

    Şirket aktiflerinin borçları karşılayamaması halinde yönetim kurulu mahkemeye bildiride bulunarak iflas talep etmekle yükümlüdür.

    Edebi Eserlerde Borca Batıklık

    “Şirketin mali bilançosundaki **borca batıklık**, ticari çöküşün kaçınılmaz olduğunu gösteriyordu.”
    — Ahmet Hamdi Tanpınar, Huzur

    İlişkili Kavramlar

    Süreç Küllî İcra (iflas) mekanizmasını çalıştırır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Borca batıklık ile ilamlı icra arasındaki bağ nedir?

    Borca batık şirket hakkında alacaklılar doğrudan iflas takibi yapabilirler.

    2. Borca batıklık nasıl tespit edilir?

    Şirketin tuttuğu bilanço ve özkaynak analizleriyle tespit edilir.

  • Borçlu Nedir? Neye Denir?

    Borçlu, borç ilişkisinin pasif süjesi olup, alacaklıya karşı belirli bir edimi yerine getirmekle yükümlü olan gerçek veya tüzel kişidir.

    Sorumluluk Rejimi

    Borçlu kural olarak tüm malvarlığıyla alacaklıya karşı sorumludur (şahısla sorumluluk kaldırılmıştır).

    Edebi Eserlerde Borçlu

    “Adliyeden gelen tebligatı elinde tutan **borçlu** adam, çaresizlik içinde ne yapacağını düşünüyordu.”
    — Sabahattin Ali, Kürk Mantolu Madonna

    İlişkili Kavramlar

    Borçlu edimini Borcun İfası ile yerine getirir. Ödeme gücü olmaması Aciz hali yaratır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Müteselsil borçlu ne demektir?

    Alacaklının borcun tamamını borçlulardan dilediğinden isteyebildiği borçluluk durumudur.

    2. Borçlu borcunu ödemezse ne olur?

    Alacaklı icra takibi başlatarak borçlunun mallarını haczettirebilir.

  • Borç Nedir? Neye Denir?

    Borç, borçlusunu alacaklıya karşı belirli bir edimi (verme, yapma, yapmama) yerine getirmekle yükümlü kılan hukuki bağdır.

    Borcun Kaynakları (TBK)

    Borçlar sözleşmelerden, haksız fiillerden ve sebepsiz zenginleşmeden doğar.

    Edebi Eserlerde Borç

    “Sırtına yüklenen o ağır **borç**, ömrü boyunca çalışma mecburiyetini beraberinde getirdi.”
    — Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Yaban

    İlişkili Kavramlar

    Yükümlü taraf Borçlu sıfatı taşır. Ödenmesi Borcun İfası ile sağlanır.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Eksik borç nedir?

    Dava ve takip edilemeyen ancak ödendiğinde geçerli olan borçtur (örneğin zamanaşımına uğramış borç).

    2. Borç ilişkisi nasıl kurulur?

    İki tarafın karşılıklı ve birbirine uygun irade beyanlarıyla kurulur.

  • Boşanma Nedir? Neye Denir?

    Boşanma, geçerli olarak kurulmuş bir evliliğin, eşlerden birinin talebi üzerine kanunda sayılan sebeplerle mahkeme kararıyla sona erdirilmesidir.

    TMK Sistematiğinde Boşanma Sebepleri

    Özel boşanma sebepleri (zina, hayata kast vb.) ve genel boşanma sebebi (evlilik birliğinin temelinden sarsılması) olarak ikiye ayrılır.

    Edebi Eserlerde Boşanma

    “Mahkemenin verdiği o **boşanma** kararı, evlilik birliğinin resmi olarak bittiğini belgeliyordu.”
    — Halid Ziya Uşaklıgil, Mai ve Siyah

    İlişkili Kavramlar

    Hısımlık durumu Sıhrî Hısım bağını sona erdirmez.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Anlaşmalı boşanma şartları nelerdir?

    Evliliğin en az 1 yıl sürmüş olması ve tarafların protokol düzenleyip hakime beyanda bulunması gerekir.

    2. Boşanma davası nerede açılır?

    Eşlerden birinin yerleşim yeri veya son 6 aydan beri birlikte oturdukları yer Aile Mahkemesinde açılır.

  • Birleşen Dava Nedir? Neye Denir?

    Birleşen dava, aralarında hukuki veya fiili irtibat bulunan ayrı davaların, usul ekonomisi gereğince tek bir dosyada toplanarak birlikte görülmesidir.

    HMK m. 166 Uyarınca Dava Birleştirilmesi

    Aynı düzeydeki mahkemelerde açılmış davalar arasında bağlantı varsa birleştirme kararı verilebilir.

    Edebi Eserlerde Birleşen Dava

    “Ayrı açılan dosyaların **birleşen dava** kararıyla birleşmesi, karmaşık adli süreci sadeleştirdi.”
    — Reşat Nuri Güntekin, Çalıkuşu

    İlişkili Kavramlar

    Birleşme ana dosya olan Asıl Dava üzerinden yürütülür.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Birleşen dava bağımsızlığını kaybeder mi?

    Hayır, birleşen her bir dava bağımsızlığını korur ve kararda her biri için ayrı hüküm kurulur.

    2. Davaların birleştirilmesi kararına itiraz edilebilir mi?

    Birleştirme kararları ara karardır, esas hükümle birlikte üst mahkemeye taşınabilir.

  • Bilirkişi Nedir? Neye Denir?

    Bilirkişi (ehlivukuf), çözümü hakimlik mesleğinin dışında özel veya teknik bir uzmanlık bilgisi gerektiren hallerde görüşüne başvurulan uzman kişidir.

    HMK m. 266 Uyarınca Bilirkişi

    Hakimlik mesleğinin hukuki bilgisiyle çözümlenmesi mümkün olan konularda bilirkişiye başvurulamaz.

    Edebi Eserlerde Bilirkişi

    “Mahkemece atanan **bilirkişi**, tarlanın sınırlarını teknik raporuyla çizdi.”
    — Peyami Safa, Dokuzuncu Hariciye Koğuşu

    İlişkili Kavramlar

    Hazırlanan metin Belge niteliği taşır. İnceleme Belirsiz Alacak Davası kalemlerini netleştirir.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Bilirkişi raporu hakimi bağlar mı?

    Hayır, bilirkişi raporu takdiri delil niteliğindedir; hakim raporu serbestçe değerlendirir.

    2. Bilirkişi raporuna itiraz edilebilir mi?

    Evet, raporun tebliğinden itibaren 2 hafta içinde itiraz edilebilir.

  • Beyan Nedir? Neye Denir?

    Beyan, kişilerin hukuki iradelerini, bildirimlerini veya açıklamalarını resmi makamlara veya karşı tarafa sözlü ya da yazılı olarak sunması eylemidir.

    Doktrinel Yapısı

    İrade beyanı hukuki işlemlerin kurucu unsurudur.

    Edebi Eserlerde Beyan

    “Hakimin huzurunda yaptığı o samimi **beyan**, davanın gidişatını değiştirdi.”
    — Ömer Seyfettin, Efruz Bey

    İlişkili Kavramlar

    Açıklamalar tutanağa geçirilir. Delil niteliğindeki belgeler Belge olarak dosyaya eklenir.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. İrade beyanı nedir?

    Bir kişinin hukuki sonuç doğurmaya yönelik iradesini dış dünyaya açıklamasıdır.

    2. Yazılı beyan zorunlu mudur?

    Kanunun şekil şartı aradığı hallerde yazılı beyan zorunludur.

  • Belirsiz Alacak Davası Nedir? Neye Denir?

    Belirsiz alacak davası, davanın açıldığı tarihte alacağın miktarını veya değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin kendisinden beklenemeyeceği hallerde davacının açabileceği dava türüdür.

    HMK m. 107 Sistematiği

    HMK m. 107 uyarınca davacı, geçici bir miktar belirterek davasını açar; deliller toplanıp miktar netleştiğinde alacak talebini arttırabilir.

    Edebi Eserlerde Belirsiz Alacak Davası

    “Uğradığı zararın miktarını tam kestiremediği için **belirsiz alacak davası** açarak mahkemeye başvurdu.”
    — Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Yaban

    İlişkili Kavramlar

    Talep edilen edim Alacak hakkıdır. Mahkemede incelemeyi Bilirkişi yapar.

    Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

    1. Belirsiz alacak davasında zamanaşımı nasıl işler?

    Davanın açılmasıyla alacağın tamamı için zamanaşımı kesilir.

    2. Kısmi dava ile belirsiz alacak davası arasındaki fark nedir?

    Kısmi davada alacak bellidir ama bir kısmı istenir; belirsiz alacak davasında ise miktar başlangıçta tam bilinememektedir.

Powered by
►
Necessary cookies enable essential site features like secure log-ins and consent preference adjustments. They do not store personal data.
None
►
Functional cookies support features like content sharing on social media, collecting feedback, and enabling third-party tools.
None
►
Analytical cookies track visitor interactions, providing insights on metrics like visitor count, bounce rate, and traffic sources.
None
►
Advertisement cookies deliver personalized ads based on your previous visits and analyze the effectiveness of ad campaigns.
None
Powered by